< Yuhanna'dan Kutsal Kitap Sorusu
S: Jude 1'de Jude kimdir?
C: Jude, Yakup'un kardeşidir. Birden fazla Yakup vardı, ancak buradaki Yakup ve Jude muhtemelen İsa'nın üvey kardeşleriydi. Diğer olasılıklar arasında havari Yahuda (İskariot değil) ve Elçilerin İşleri'nde (15:22 ) Pavlus, Barnaba ve Silas ile birlikte gönderilen Kudüs'teki lider Yahuda sayılabilir.
S: Yuhanna 1'de, bu kitap ile 2. Petrus arasındaki benzerlikler ve farklılıklar nelerdir?
C: Benzerlikler:
1. 2. Petrus 1:1 ve Yahuda 1’de “İsa Mesih’in kulu” ifadesi
2. 2. Petrus 1 ve Yuhanna 3’te ortak kurtuluş
3. “Sevgili” (2. Petrus’ta 4 kez, Yuda’da 3 kez)
4. 2. Petrus 2:1 ve Yuda 4’te alışılmadık bir Yunanca kelimenin (despotes) kullanılması.
5. 2. Petrus 2:10 ve Yahuda 8’de görkemli varlıkların karalanması
6. 2. Petrus 2:6-9 ve Yahuda 7’de Sodom ve Gomora
7. 2. Petrus 3:7, 10, 12-14 ve Yahuda 13-15, 21’de Mesih’in gelecek yargısı
8. Benzer sonlar: 2. Petrus3:18 ’te “hem şimdi hem de sonsuzluğa kadar. Amin” ve Yahuda 25’te “şimdi ve sonsuza dek. Amin”
Farklılıklar:
1. Benzerliklerin olduğu yerlerde, 2. Petrus genellikle daha ayrıntılıdır; istisna ise görkemli varlıklar konusudur.
2. Elçi 2 Petrus 1:1 ile Yakup’un kardeşi Yahuda 1
3. Bilgi yoluyla lütuf ve esenlik (2. Petrus 1:2) ile merhamet, esenlik ve sevgi (Yuhanna 2)
4. Uzunluk: 2. Petrus, Yahuda’nın mektubunun iki katı uzunluğundadır (Yunanca’da 937 kelimeye karşı 458 kelime).
5. Ek konular: örneğin, 2. Petrus 3:15-16'da Pavlus'tan bahsedilir.
6. Yahuda'nın çok renkli metaforları vardır
7. 2. Petrus'ta Nuh ve köpeklerle ilgili ek örnekler vardır.
8. Yahuda'da iki apokrif atıf vardır
9. Yahuda Mektubu’nda iman için mücadele, 2. Petrus Mektubu’nda ise yozlaşmadan kaçma.
10. Yahuda 7,13 sonsuzluğu vurgularken, 2. Petrus 3:3-8,12 zamanı vurgular.
11. Yahuda mektubu çok kısa iken, 2. Petrus mektubu, insanların “sert Kalvinizm”e inanmalarını önleyecek şekilde yazılmıştır. Örnekler şunlardır: “Kimsenin yok olmasını istemiyor, herkesin tövbeye gelmesini istiyor” (2. Petrus 3:9), “kendilerini satın alan Efendiyi inkar edenler” (2. Petrus 2:1) ve dünyanın yozlaşmasından kaçıp sonra tekrar ona kapılanlar (2. Petrus2:19 -22).
Özet: Farklılıklar ve benzerlikler, birbirleriyle büyük olasılıkla konuşmuş olan ve benzer bir dönemde benzer sorunlar hakkında yazmış, ancak Petrus’un daha kapsamlı bir mektup yazmış olmasıyla açıklanabilir.
Soru: Şüpheci Bart Ehrman şöyle yazmaktadır: “Bu iki mektubun [Yakup ve Yahuda] Celile’den gelen, Aramice konuşan alt sınıftan iki köylü tarafından yazılmış olabileceğine inanmak zordur (bu köylülerin daha ünlü kardeşi [İsa]’nın yazabildiği bilinmemektedir; Yunanca karmaşık bir inceleme yazabilmesi ise hiç söz konusu değildir).” Jesus, Interrupted, s. 134-135
Ehrman başka bir yerde şöyle yazıyor: “Birinci yüzyılda Filistin’in kırsal bölgelerinde alt sınıftan bir köylü olmanın ne anlama geldiğine dair bazı bilgilerimiz var. Bunun anlamlarından biri, neredeyse kesin olarak okuma yazma bilmediğinizdi. İsa’nın kendisi, açıkça okuyabildiği için (Luka4:16 -20) son derece istisnai bir durumdu, ancak yazabildiğini gösteren hiçbir şey yoktur… Kaç kişi okuyabilirdi? Okuma yazma bilmemek, Roma İmparatorluğu’nun her yerinde yaygındı. En iyi durumda bile nüfusun belki yüzde 10’u kabaca okuma yazma biliyordu. Ve bu yüzde 10’luk kesim, boş zamanları olan sınıflardan oluşuyordu… İncillerde veya Elçilerin İşleri’nde, İsa’nın takipçilerinin yazmayı bırakın, okuyabildiğini gösteren hiçbir şey yoktur. Aslında Elçilerin İşleri’nde, Petrus ve Yuhanna’nın ‘okuma yazma bilmeyen’ (Elçilerin İşleri4:13 ) – yani okuma yazma bilmeyen anlamına gelen eski bir kelime – olduğu söylenen bir anlatım vardır.” (Jesus, Interrupted, s. 105-106). Ayrıca Lost Christianities, s. 203’te de yer almaktadır.
C: Ehrman bunu, Celile halkının Yunanca konuştuğuna inanmadığı için söylüyor. Oysa sikkelerinde Yunanca yazılar vardı ve üç tarafı Yunanca konuşulan bölgelerle çevriliydiler. Ehrman’ın yanıldığını gösteren en az dört gerekçe vardır.
1. Kapernaum ve Fenike’ye yakınlık: İsa’nın büyüdüğü Nasıra, bir yönde Fenike’ye yaklaşık 15 mil, birçok Yunanca konuşan kişinin yaşadığı Kapernaum’a ise sadece yaklaşık 20 mil uzaklıktaydı. Celile’nin batısı, kuzeyi ve doğusu Yunanca konuşulan bölgelerle çevriliydi. Celile’nin doğusunda, Yunanca’da “on şehir” anlamına gelen “Dekapolis” vardı. Geraseli cinli adam o bölgede yaşıyordu. Orada yaşayan Yunanca konuşan insanlar domuz sürülerini yetiştiriyordu (ve dolayısıyla da yiyorlardı). İsa, Celile Denizi’ni geçtiğinde orada vaaz verdi. Onlara vaaz verirken kesinlikle Yunanca konuştu.
2. Celile Sikkeleri: Aşağıdaki alıntı, Mark A. Chancey’nin *Greko-Romen Kültürü ve İsa’nın Celile’si* (Cambridge University Press, 2005) adlı kitabından alınmıştır. Yazar, Celile’deki sikkeleri incelediğinde, “yazıtların genellikle Yunanca olduğunu, ancak Filistin’de bulunan birkaç sikke üzerinde İbranice yazıtlar bulunduğunu” belirtmektedir. (s. 168) … “Hasmonay sikkelerini ayıran bir başka özellik de Yunanca’nın sınırlı kullanımıydı. Anlamları belirsiz olan Yunan harfleri ve monogramlar, I. Hyrcanus’un bazı sikkelerinde görülmektedir. Ancak onun sikkelerinin çoğunda, hükümdarlığı döneminde zaten eski sayılan bir İbranice yazı kullanılmıştı;” (aynı eser, s. 169) … “Agrippa II’ye ait en az bir sikke, arka yüzünde çelenkle çevrili Yunanca ‘Tiberias’ yazısının da gösterdiği gibi, muhtemelen Celile’de basılmıştır. Ön yüzünde ise bir palmiye dalı resmi ve … [Yunanca] ‘Kral Agrippa, İmparatorun Zaferi’ yazısı bulunmaktadır.” (aynı eser, s. 183)
3. Roma İmparatorluğu’ndaki okuryazarlık konuyla ilgisiz: Ehrman, Roma İmparatorluğu’nda (İspanya, Britanya, Almanya vb.) okuma yazma bilmeyen insanların yüzdesinin konuyla ilgisiz olduğunu unutuyor; önemli olan, Yahudiye ve Celile’deki Yahudiler arasında eğitimli insanların yüzdesidir. Yahudiler, Roma İmparatorluğu’ndaki diğer halkların çoğundan çok daha yüksek bir eğitim seviyesine sahipti. Sanhedrin’in Petrus ve Yuhanna’yı eğitimsiz olmakla suçlaması, durumun gerçekten böyle olduğu anlamına gelmez.
4. Filistin’de okuryazarlık: Bir yan not olarak, Ürdün Vadisi’ndeki Deir Alla’da arkeologlar, Beor oğlu Balaam’dan üç kez bahseden bir okul çocuğunun yazma alıştırmasını buldular. Bu buluntunun radyokarbon tarihlemesi MÖ 800/760 olarak belirlenmiştir.
S: Yuhanna'nın Mektubu 3'te, Yuhanna ortak kurtuluşumuz hakkında başka bir mektup mu yazdı?
C: Yahuda başlangıçta bir tür mektup yazmayı planlamıştı, ancak daha sonra fikrini değiştirdi. “Ciddiyetle mücadele etmek” olarak çevrilen Yunanca kelime, “agonize” (acı çekmek) kelimesinin kökenidir. Yahuda’nın daha sonra ikinci bir mektup yazdığına dair, ne lehine ne de aleyhine herhangi bir kanıt yoktur. Eğer yazmış olsaydı, Tanrı’nın bu mektubun korunmasını sağlaması gerekmezdi; Tanrı dilediği her mektubu koruyabilirdi.
Dahası, buradaki ifade, Jude’un ikinci bir mektup yazmak zorunda olduğunu hiç de ima etmez. Bu sadece, Jude’un bunun yerine ortak kurtuluşumuzun ne kadar büyük olduğu hakkında yazmayı tercih ettiğini ve bu tür bir mektuba ihtiyaç duyulmasından dolayı üzüntü duyduğunu ifade eder.
Bir yan not olarak, Jude’un yaptığı gibi diğer inananları (uygun ve meşru bir şekilde) eleştirdiğimizde, Jude’un örneğini takip etmeli ve bu durumu, azarlamanın gerekli olduğu bir durum olduğu için endişe ve pişmanlıkla eleştirmeliyiz.
S: Yahuda 3’te, iman hakkında sadece paylaşmakla, sapkınlıklara karşı iman uğruna mücadele etmek arasında nasıl bir denge kurmalıyız?
C: Bu gerçekten o anki duruma ve genel kültüre bağlıdır. Yahuda, imanı paylaşmayı tercih ediyordu, ancak belki de duyduklarına dayanarak, acilen yön değiştirmesi gerektiğini hissetti. Bazen acilen yön değiştirip, kiliseye saldıran kurtların öğretilerine karşı çıkmamız gerekir. Acil bir durum olmadığında da, sürüyü korumak için yine de biraz öğreti vermeliyiz. Ancak genel olarak, çoğu zaman Yahuda gibi olmalı ve ortak kurtuluşumuzu paylaşmayı tercih etmeliyiz.
S: Yahuda 4-10’da, ahlaksız davranan, doğaya aykırı şehvetlere kapılan, bedeni yozlaştıran, birlikte alem yapan ve tanrısız tutkuların peşinden giden insanlar, cemaati nasıl hazırlıksız yakalayabildiler?
C: İnsanlar işlerini gizlice yapabilirler. Yahuda, bu kişilerin ibadet toplantıları sırasında bu tür şeyleri yaptıklarını söylemez. Aksine, cemaatteki insanların haberi olmadan bu işleri yaptılar ya da hatta cemaatteki birkaç kişiyi yoldan saptırmaya çalışmış olabilirler; yine de hoş görülmeye devam ettiler. Daha da kötüsü, maskeleri düşürülmesi gereken bazı sapkınlar kilisenin liderleridir.
S: Yahuda 5’te, İsraillileri Mısır’dan kurtarıp sonra da çoğunu yok etmenin amacı neydi?
C: Cevapta dikkate alınması gereken üç nokta vardır.
1) İnsanlar Musa ile gitmeyi seçebilirlerdi ya da seçmeyebilirdi. Aslında, Mısır’dan Çıkış 12:38’de İsrailliler dışındaki kişiler de dahil olmak üzere karışık bir kalabalık onlarla birlikte gitti.
2) Mısır'dan Çıkış 16:3'te, halk başlangıçta ayrılmaya ve Tanrı ile Musa'yı takip etmeye istekliydi, ancak daha sonra fikirlerini değiştirdiler ve Mısır'a geri dönmeyi dilediler.
3) Onlar gibi, doğru bir yöne doğru yola çıkıp sonra da geri dönüp geldiğimiz yere gitmek istersek, bunun bir faydası olmayacağını öğrenmeliyiz.
S: Yuhanna'nın Mektubu 6'da, Yuhanna'nın bahsettiği bağlanmış melekler kimlerdir?
C: Bunlar, şu anda bağlanmış olan düşmüş meleklerdir. Bu konuda üç farklı görüş vardır.
1. Bazıları bağlanmış, bazıları serbest: Günümüzde bazı şeytanlar bağlanmış durumdadır, bazıları ise serbesttir ve yeryüzünde kötülük yapmaktadır. İsa’nın karşılaştığı serbest şeytanlar bile, İsa’nın onları Cehennem’e atmasından korkuyorlardı.
2. Hepsi kısmen bağlanmış: Farklı bir görüşe göre, tüm şeytanlar şu anda bağlanmış durumdadır, ancak bağlanmış olsalar bile insanları etkileyebilirler. “Kutsal Kitap’taki Zorluklar ve Görünürdeki Çelişkiler” (s. 225-226) kitabında bir benzetmeyle şöyle denmektedir: “Bir kişi ömür boyu hapishanede tutuklu kalabilir, ancak belirli koşullar ve kısıtlamalar altında hapishane avlusunda, hatta hapishane dışında dolaşma ayrıcalığına sahip olabilir.” Bu görüşle ilgili daha fazla bilgi için Millard J. Erickson’un “Christian Theology” adlı kitabının 447-448. sayfalarına bakınız.
3. Birleşim: Benim görüşüm, bu ikisinin bir karışımıdır. Farklı şeytanlar, farklı kısıtlamalara ve farklı özgürlük derecelerine sahip olabilir. Jude, bazı şeytanların kısıtlamalarının artırıldığını açıkça belirtir. Ancak hiçbir şeytan, Mesih’in emirlerine karşı gelemez.
S: Yahuda 6’da bahsedilen bağlanmış melekler, Yaratılış 6’da geçen, Nefilim’lerin melek varlıklarla insan kadınların soyundan geldiği melekler mi?
C: Bu konuda görüş ayrılıkları vardır.
Evet. Yahudi apokrif kitabı 1. Henok’un beş “kitabından” ilki ve en eskisi olanında, onların öyle olduğu belirtilir (1. Henok 6). Bazı ilk Hıristiyanlar, 1. Henok kitabına büyük saygı duyuyorlardı.
Hayır. Bu, genel olarak isyan eden şeytanlara atıfta bulunabilir. Bu cevapla ilgili daha fazla bilgi için “1001 Bible Questions Answered” kitabının 65. sayfasına bakınız.
Her halükarda, bu ifade çoğul olarak düşmüş meleklere atıfta bulunur ve Rev. Moon’un Birleşme Kilisesi’nin sahte dininin inandığı gibi, Şeytan’ın Havva’yı baştan çıkardığına dair hiçbir şey söylemez.
S: Yuhanna’nın Mektubu 6-7’ye dayanarak, sapkın Rev. Moon’un “İlahi İlke” kitabının beşinci baskısında (1977) s. 71-72’de öğrettiği gibi, “meleklerin düşmesinin, doğaya aykırı bir şehvet eyleminin sonucu olduğu” sonucuna varabilir miyiz?
C: Hayır. Yahuda 5-7’de üç örnek verilir: Mısır’dan çıkan İsrailoğulları (5. ayet), kendi evlerini terk eden melekler (6. ayet) ve Sodom ile Gomora (7. ayet). Yahuda, insanlığın Düşüşünden hiç bahsetmez.
S: Yahuda 9’da, başmelek Mikail, Musa’nın cesedi konusunda Şeytan’la ne zaman tartıştı?
C: Kutsal Yazılar bunu belirtmez ve Kutsal Yazıların başka hiçbir yerinde bundan söz edilmez. Yahuda, başka bir noktaya değinmek için buna atıfta bulunur; dolayısıyla Yahuda, okuyucuların bunu daha önce duymuş olduklarını varsaymış görünmektedir. Bu olay, “Musa’nın Göğe Yükselişi” (aynı zamanda “Musa’nın Vasiyeti” olarak da bilinir) adlı apokrif eserde bahsedilmiştir. Musa’nın Göğe Yükselişi’nin, muhtemelen bu anlatıyı içeren son kısmı hariç, büyük bir kısmına sahibiz.
S: Yuhanna 11’de, Kain’in yolu nedir?
C: Adem ve Havva’nın oğlu ve kardeşi Habil’i öldüren Kain, Yaratılış 4:1-24’te bahsedilir. Kain hakkında, tek bir önemli gerçek dışında pek bir şey bilmiyoruz: Rab’be sunduğu kurban kansızdı ve Tanrı tarafından kabul edilmedi. Hem günümüzde bazı liberal kiliselerde hem de o zamanlar Gnostik dinlerde, insanlar “kansız bir Hristiyanlık” kurmaya çalıştılar; yani, kanıyla günahlarımızı ödememiş bir İsa’yı savundular.
S: Yuhanna'nın Mektubu 11'de Balaam neden bahsediliyor?
C: Balaam, Tanrı’nın otoritesine açıkça karşı gelmemesi bakımından diğer ikisinden farklıydı. Balaam yine de Tanrı’ya saygı gösteriyordu. Ancak Balaam, peygamber olmanın bir zenginlik kaynağı olduğunu görmüştü. Balaam’ın yapması gerektiğini düşündüğü tek şey, Tanrı’ya itaatsizlikte aşırıya kaçmadan, Tanrı’nın iradesinden olabildiğince uzak durmaya çalışarak ince bir çizgide yürümekti.
S: Yuhanna 11’de Korah (Core) neden burada bahsediliyor?
C: Korah, Sayılar 16:1-38’de adı geçen bir Leviliydi. O ve müttefikleri Musa’ya kin besliyorlardı; onu “kendini bizim üzerimizde hükümdar ilan etmeye” çalışmakla suçluyorlardı (Sayılar 16:13) ve kurban sunumunu yapan başkâhin olarak Harun’a da kızgındılar. Korah, 250 adamı ve diğerlerini Tanrı’nın liderliğine karşı isyan etmeye ikna etti. Musa, Korah’la mücadele etmedi, bu meseleyi Tanrı’ya bıraktı. Tanrı, yerin yarılmasını sağladı ve Korah ile isyancı liderlerin çadırlarını ve ailelerini yuttu. Ardından Tanrı, ateşin çıkmasını sağladı ve diğer 250 adamı yaktı. Kain, Balaam ve Korah arasındaki ortak nokta, Tanrı’nın otoritesine boyun eğmeyi reddetmiş olmalarıdır.
S: Yuhanna'nın Mektubu 12'de, susuz bulutlar nedir?
C: Kurak bir toprak için bunlar, çok şey vaat eden ama hiçbir şey vermeyen, büyük ve önemli görünen şeylerdir. Büyük bir gösteri yaparlar, ama sonra rüzgâr onları uzaklaştırır.
S: Yuhanna’nın Mektubu 12’de, sonbaharda meyvesiz, iki kez ölmüş ağaçlar nedir?
C: Bu, tamamen ölmüş ağaçlar ya da iki kez ölmüş ağaçlar anlamına gelebilir. Her halükarda, yaprakları döküldüğü sonbaharda birçok ağaç ölü gibi görünür ve meyvelerin çoğu ancak gelecek yıl verilir. Ancak bunlar gerçekten ölmüş, asla çiçek açmayacak ya da meyve vermeyecek ağaçlardır. Tepeleri, yapraksız, uykuda olan ağaçlar gibi ölü görünür. Ancak köklerinden söküldükleri için kökleri, dalları ve ağacın tamamı tepeden tırnağa ölmüştür.
Bir insan için bu, Vahiy 21:8’deki ikinci ölüme ya da İbraniler 6:4-8 ve 2. Petrus 2:20-22’de bahsedilen, Mesih’i tanıyan ancak daha sonra imanından dönen kişilere atıfta bulunabilir.
S: Yuhanna'nın Mektubu 13'te neden denizin vahşi dalgalarından bahsediliyor?
C: Denizin şiddetli dalgaları büyük bir güce sahiptir. Güç, nehirdeki bir değirmen gibi genellikle iyilik için kullanılabilirken, bu güç hiçbir şey tarafından kontrol edilemez. Su şiddetle ileri geri hareket eder ve sadece köpük üretir. Bu güç sadece yararsız olmakla kalmaz, aynı zamanda yıkıcıdır.
S: Yuda 13’te neden “dolaşan yıldızlar”dan bahsediliyor?
C: Dolaşan yıldız imgesi, diğer yıldızlar arasında sabit bir yeri olmayan, gökyüzünde istediği yere dolaşan altı ya da yedi yıldızdan birini ifade eder. Bugün bunlara gezegen diyoruz. Dolaşan bir yıldızı yol bulma aracı olarak kullanırsanız, o dolaşan yıldızın göründüğü kadar kaybolursunuz.
S: Yuhanna’nın Mektubu 14’te bahsedilen Enoch hangisidir?
C: Bu, Yaratılış 4:17’de Kain’in oğlu olan Enoch değildir. Aksine, Yaratılış 5:21-24’te Set’in soyundan gelen ve Adem’den yedinci nesil olan Enoch’tur. Bu, Tanrı ile yürüyen ve Tanrı tarafından cennete alınan Enoch’un ta kendisidir. Yaratılış 4:17’deki Enoch, yani Kain’in oğlu ve Adem’den üçüncü nesil olan Enoch, farklı bir kişidir.
S: Yuhanna’nın Mektubu 14-15’te, Yuhanna neden sahte apokrif 1. Enoch Kitabı’ndan alıntı yaparak bunu doğru kabul etti?
C: Çünkü bu ayet doğrudur; ancak MÖ 110'dan önce bilinen 1. Enoch Kitabı'nın diğer bölümlerinde hatalar bulunmaktadır. Cevapta dikkate alınması gereken dört nokta vardır.
1. Alıntı 1. Enoch’ta yer alsa da, Jude’un doğrudan 1. Enoch kitabından alıntı yaptığı kesin değildir. Sözler neredeyse aynı olsa da, ortak bir kaynaktan alınmış olabilirler. Ortak kaynak, bu doğru peygamberliği içeren bir kitap olabilir ya da ortak kaynak Tanrı’nın Kendisi olabilir.
2. 1. Henok kitabında değişiklikler yapılmıştır. Kitap Hristiyanlık öncesine ait olsa da, bazıları bu alıntının Yahuda mektubunun yazılmasından sonra ve 15. yüzyıldan önce, yanlış yönlendirilmiş bir keşiş tarafından eklenmiş olduğunu düşünmektedir. Kararı siz verin; işte Ölü Deniz Parşömenleri 4Q204’teki alıntı; eksikliklere dikkat edin. “… onun kutsal varlıklarının sayısız ordusu … tüm … kibirli ve kötü olanların … için beden …” (Bu alıntı, Florentino García Martínez tarafından çevrilen Ölü Deniz Parşömenleri’nden alınmıştır; orijinal olarak İspanyolca Textos de Qumrán adıyla yayınlanmıştır).
3. Yahuda’nın 1. Henok Kitabı’ndan alıntı yapmış olması olasıdır ve bunda bir sakınca yoktur. 1. Henok Kitabı’nın en az beş farklı yazarı vardır ve bu ayet, kitabın ilk ve en eski bölümünden alınmıştır. 1. Henok Kitabı, gerçek ile hatanın bir karışımıdır ve Tanrı, Yahuda’ya buradan bir gerçeği kasten alıntı yaptırmış olabilir; böylece Tanrı’dan gelen bu gerçek peygamberlik sözü, yalnızca Kutsal Kitap dışı kaynaklarda korunmakla kalmayacaktı.
4. 1. Henok Kitabı en az bir ilahi gerçeği içerse de, bu onun Kutsal Yazıların bir parçası olması gerektiği anlamına gelmez. Bir kitabın Tanrı’dan gelen birkaç sözü muhafaza etmiş olması yeterli değildir; o kitap, Kutsal Yazılarda Tanrı’nın istediği her şeyi tam olarak içermelidir. Wesley, Luther ve Calvin’in yazıları da Tanrı’nın gerçeğini bolca içerir, ancak bu, hiçbirinin hatasız olduğu anlamına gelmez; üstelik kendileri de yazdıklarının Kutsal Kitap olarak kabul edilmesine karşı çıkarlardı.
Özetle, Hank Hanegraaff’ın10/29/1997 adresindeki “Bible Answer Man” radyo programında söylediği gibi: 1. Henok kitabı büyük saygı görmüştür. Büyük saygı görmek, kitapta birçok hakikat olduğu anlamına gelir, ancak ilahi ilhamla yazıldığı anlamına gelmez. Ben de İsa’nın tekrar geleceğini söyleyebilirim. Bu doğrudur, ancak bu benim ilahi ilham aldığım anlamına gelmez.
S: Yuhanna 14-15’te, Yuhanna [iddia edildiği üzere] ilham almamış 1. Henok Kitabı 1:9’dan ilham aldığına göre, Joseph Smith Mormonların İbrahim Kitabı’nı yazarken pagan Mısırlı Ölüler Kitabı’ndan ilham aldığı için Hıristiyanlar onu nasıl eleştirebilir?
C: 1. Henok Kitabı, Kutsal Kitap dışı bir Yahudi kitabıdır; kökeni karmaşıktır ve içinde hem doğru hem de yanlış bilgiler bulunur. Jude’un alıntısı, 1. Henok Kitabı’ndaki bir ayetle örtüşmektedir. Henok’un bunu gerçekten söylemiş olma olasılığını hiçbir şey dışlamaz.
Buna karşılık, pek çok kişi, Joseph Smith’in Mormon Abraham Kitabı’nı çevirdiğini sahtekâr bir şekilde iddia ettiği parşömenin, putperest ve pagan bir kitap olduğunu kanıtlamıştır.
Özetle:
1. Jude’un bu ayeti Enoch’tan kopyaladığı kanıtlanamaz (ya da çürütülemez).
2. Yahuda bunu 1. Henok Kitabı'ndan almış olsa bile, 1. Henok Kitabı karma bir kitaptır ve ilahi ilhamla yazılmış peygamberlik sözlerinin parçalarını içerebilir.
3. Bunun tam tersine, Joseph Smith’in sahte çevirisi, putlara adanmış bir kitap olan Mısırlıların Ölüler Kitabı’ndan yapılmıştı.
Joseph Smith ve Mormonların İbrahim Kitabı hakkında daha fazla bilgi
Yahudi 1. Enoch Kitabı hakkında arka plan bilgisi:
1. Enoch, çeşitli zamanlarda çeşitli yazarlar tarafından yazılmış beş bölümden oluşan, bir araya getirilmiş bir kitaptır. Söz konusu alıntı, kitabın ilk ve en eski bölümünden alınmıştır. Ancak bu alıntının daha sonra eklenmiş olması da mümkündür. Elimizdeki en eski kopya, Ölü Deniz Parşömenleri’nden bir parçadır. Bununla birlikte, bu alıntıyı içeren en eski kopya, 15. yüzyılda Etiyopya’da yazılmıştır. Kitapta bir miktar gerçeklik payı bulunmakla birlikte, çeşitli melekler ve şeytanlarla ilgili tüm tartışmalarla birlikte mitolojik unsurlar da barındırmaktadır. 1. Henok Kitabı, modern dünya için kaybolmuş bir eser değildir.
Mısır Ölüler Kitabı Hakkında Arka Plan Bilgisi:
Mısır Ölüler Kitabı muhtemelen pek okunmazdı. Daha çok, zengin bir kişinin mezarına gömülerek, öbür dünyaya geçişini kolaylaştırmak için sihirli bir tılsım görevi görmesi amaçlanmıştı. Ölüler Kitabı’nın, her birinde ölen kişinin adı yazılı olduğu için, kopya sayısı kadar varyasyonu vardı. Birçoğu, Joseph Smith’in İbrahim Kitabı’nı çevirdiğini iddia ettiği gerçek parçayı çevirmiştir. Bir Mormon kaynağından, Hugh Nibley’in The Message of the Joseph Smith Papyri (Deseret Book, 1975) adlı kitabında bu çeviriyi okuyabilirsiniz. Mormon olmayan kaynaklar için ise Jerald ve Sandra Tanner’ın kaleme aldığı The Changing World of Mormonism (Moody Press, 1981) adlı kitabın 360. sayfasını ya da The Book of Abraham Papyrus Found adlı kitabın 14. sayfasını inceleyebilirsiniz. Bu üç çeviri de esasen birbiriyle aynıdır.
Mormonların İbrahim Kitabı’na ilişkin arka plan bilgisi:
Joseph Smith’e göre, Mormonların “Abraham Kitabı”nın, İbrahim tarafından Mısır’daki seyahatleri hakkında yazıldığı iddia edilmektedir. Joseph Smith, bu kitabın “Mormon Kitabı” ile aynı dilde yazıldığını ve kendisinin doğaüstü bir yardımla bu kitabı çevirdiğini ileri sürmüştür. Salt Lake City’deki Mormonlar (LDS), dört kutsal kitaba sahiptir ve bunlardan biri olan “Değerli İnci” (Pearl of Great Price), “Abraham Kitabı”nı da içermektedir. “Abraham Kitabı”nın 1:21-26 ayetleri, Mormonların siyah karşıtı doktrininin dayandığı tek kutsal metindir. Bu doktrin, siyahların asla en yüksek rahiplik makamına ulaşamayacağını savunuyordu. Bu doktrin, 1978 yılında Mormon Kilisesi tarafından değiştirilmiştir.
Joseph Smith’in İddiasının Arka Planı:
1. Joseph Smith, “Değerli İnci” kitabının 29. sayfasında yer alan parşömenleri “çevirdiğini” iddia etmiştir.
2. Dört orijinal İngilizce kopyadan üçünde, İngilizce metnin yanında Mısır hiyeroglifleri de yer almaktaydı.
3. Üç resim birbiriyle uyumludur.
4. En önemlisi, Joseph Smith, “Mısır Alfabesi ve Dilbilgisi” adlı bir kitap yazmış ve bu kitapta sözde uydurduğu Mısır dilini başkalarına öğretmeye çalışmıştır.
5. Smith, her Mısır hiyeroglifi başına ortalama 100’den fazla kelime çevirmişti; oysa her hiyeroglif için bir ila iki kelime olması gerekirdi.
6. O dönemde kimse Joseph Smith’i bu sahtekarlığı yaparken yakalayamadı, çünkü o zamanlar Amerika’da eski Mısır dilini okuyabilen kimse yoktu.
Özetle: Mormonlar, kutsal metinlerinin bir parçası olarak putperest ve pagan bir kitabın sahte bir çevirisini kullanmaktadırlar. Bazıları kendi durumlarıyla 1. Enoch kitabında geçen Yahuda 14 ayeti arasında bir benzerlik görse de, durum tamamen farklıdır çünkü:
1. Yahuda, 1. Henok kitabından alıntı yapmış olsa bile, bu kitap putperest ve okült bir kitap değildir. Bu, hakikat ve hatanın karışımını içeren bir Yahudi kitabıdır.
2. Yahuda’nın gerçekten 1. Henok kitabından alıntı yapıp yapmadığı kesin olarak belirlenemez. Ortak bir kaynakları olabilir ya da bu, 15. yüzyıldan önce yanlış yönlendirilmiş bir keşiş tarafından 1. Henok kitabına eklenmiş olabilir.
S: Yuhanna 16 ve 2 Petrus 2:18’de, “kibir kusar” ağızlar ve “yüce ama boş sözler” ile ne kastedilmektedir ve günümüzde insanlar bunu yapıyor mu?
C: Buradaki Yunanca kelime olan hyperonka, kelime anlamıyla “şişirilmiş” veya “şişmiş” demektir. Her iki ayette de kullanılmaktadır ve bu tür “şişirilmiş” sözler söylemek, kişinin kendi önemi ve yararlılığı hakkında abartılı ifadelerde bulunmak anlamına gelir. Günümüzde insanlar, kendileri hakkında doğru olmayan veya abartılı ifadelerde bulunurlarsa, başkalarının kendilerini daha çok takdir edeceğini düşünebilirler. İlk hataları, başkalarının onlara inanacağını düşünmeleridir. Güven bir kez kaybedildikten sonra, onu geri kazanmak zordur.
S: Yuhanna’nın Mektubu 21’de, kurtuluşumuzu kaybedemeyeceğimize göre, kendimizi nasıl ve neden Tanrı’nın sevgisinde tutarız?
C: Bazı gerçek Hıristiyanlar, insanların kurtuluşunu kaybedebileceğine inanır. Diğerleri ise inanmaz. Ne olursa olsun, herkes şunda hemfikirdir: Tıpkı bir çocuğun hem anne babasının hem de kendi gözlerini yaşartacak şeyler yapabileceği gibi, biz de Tanrı’nın yüreğini kıracak şeyler yapabiliriz. Tıpkı bir çocuğun evden kaçmak isteyebileceği gibi, biz de Yunus gibi Tanrı’dan kaçmaya çalışabiliriz. Hıristiyanlar bile bir tarikata katılabilir veya imandan uzaklaşabilir. Ancak, cennete gidecekler ise, sebat edecek ve geri döneceklerdir.
S: Yuhanna'nın Mektubu 22'de, inananlara verilen yedi emir nedir?
C: Yedi emir vardır.
Yuhanna 3 İman için ciddiyetle mücadele edin
Yuhanna 17 Elçilerin öğretilerini ve özellikle uyarılarını hatırlayın.
Yuhanna'nın Mektubu 20: En kutsal imanınızla kendinizi güçlendirin
Yuhanna 20: Kutsal Ruh'ta dua edin
Yuhanna 21: Kendinizi Tanrı'nın sevgisinde koruyun
Yuhanna 21 Size sonsuz yaşam getirecek olan Rabbimiz İsa Mesih’in merhametini bekleyin
Yuhanna 22-23 Şüphe duyanlara merhamet gösterin, başkalarını ateşten kurtararak kurtarın, diğerlerine ise korkuyla harmanlanmış merhamet gösterin.
S: Jude 23’te, birini ateşten kurtarmak ne anlama gelir?
C: Bu, İsraillilerin “alevden koparılmış bir odun parçası” olarak tanımlandığı Amos 4:11’e benziyor. Başkâhin Yeşu da Zekeriya 3:2’de “ateşten koparılmış bir odun parçası” olarak geçmektedir. Bir odun parçası ateşte yanmaya başladığında, onu “koparmak”, tamamen yanıp kül olmaması için ateşten çıkarmak anlamına gelir. Benzer şekilde, biz de günahkârlarla müjdeyi paylaşmak istiyoruz ki, sözlerimiz aracılığıyla müjdeyi duyabilsinler ve Tanrı, bizim aracılığımızla onları cehennem ateşinden kurtarsın. Çarmıhın yerini alamayız, ancak insanları Mesih’e yönlendirmek için çarmıhın mesajını iletmede aracı olabiliriz.
S: Yuhanna’nın Mektubu’nda, bu kitabın Yuhanna tarafından yazıldığını nasıl anlarız?
C: Yazar, kendisinin Jude olduğunu söylemiştir ve elimizdeki tek kanıt budur; lehinde ya da aleyhinde.
S: Yuhanna Mektubu’nda, bugünkü Kutsal Yazıların orijinal metnin güvenilir bir şekilde korunmuş hali olduğunu nasıl anlarız?
C: En az dört neden vardır.
1. Tanrı, Yeşaya 55:10-11; Yeşaya 59:21; Yeşaya 40:6-8; 1. Petrus 1:24-25 ve Matta 24:35’te sözünü koruyacağına söz vermiştir.
2. Erken dönem kilisenin kanıtları. İşte Yahuda mektubundaki ayetlere atıfta bulunan yazarlar. Yahuda mektubundaki 25 ayetten, İznik Konsili öncesi yazarlar yedi tanesi hariç (6 ayet artı 2 yarım ayet) her bir ayeti alıntılamış veya ima etmiştir. Bunlar Yahuda 2, 18, 20-22a, 23b-25’tir.
İrenaeus (M.S. 182-188) Yahuda 3: “bize teslim edilen iman” İrenaeus Fragmanı 36, s. 574. Yunanca metinde Yahuda 3’te “bize” yerine “kutsallar” ifadesi geçmektedir, ancak bu istisna dışında ifade tam olarak aynıdır. Bu ifade yalnızca Yahuda 3’te bulunur.
Irenaeus (M.S. 182-188), Tanrı’nın adil yargısının bir örneği olarak, Lut’un zamanındaki Sodom ve Gomora’dan bahseden Yahuda 7’ye atıfta bulunur. Irenaeus, Heresies’e Karşı, 4. kitap, 36.4. bölüm, s. 516. Sodom ve Gomora’nın bir örnek olduğu kavramı, Kutsal Kitap’ta yalnızca Yahuda 7 ve 2. Petrus 2:6’da geçer.
Muratorian Kanonu (M.S. 190-217): “Yuhanna, Vahiy kitabını yazdı. Yuhanna’ya ait olan ya da Yuhanna adını taşıyan iki mektup. Yahuda’nın Mektubu.” ANF cilt 5, s. 603.
İskenderiyeli Clement (M.S. 193-217/220), Yahuda 5,6’yı Yahuda’ya aitmiş gibi alıntılar. The Instructor, kitap 3, bölüm 8, s. 282
İskenderiyeli Clement (M.S. 193-202), Yahuda 19, 22b, 23a’nın bir kısmını alıntılar. *Stromata*, 6. kitap, 8. bölüm, s. 495
İskenderiyeli Clement (M.S. 193-202), Yahuda 8-17 ayetlerine “Yahuda’nın peygamberlik sözleri” olarak atıfta bulunur. Stromata, 3. kitap, 2. bölüm, s. 383
İskenderiyeli Clement (M.S. 193-217/220), Cassiodorus’un eserindeki parçalardan (s. 573) Yahuda 1,4-14,19’u Yahuda’nın yazdığı gibi alıntılar.
Tertullian (M.S. 198-220), Kadınların Giyinmesi Üzerine adlı eserinin 1. kitabı, s. 16’da Havari Yahuda’nın yazısından bahseder.
Tertullian (M.S. 198-220), “Alçakgönüllülük Üzerine” adlı eserinin 18. bölümünde, s. 94’te, Yahuda 23’e atıfta bulunur: “… günahkarlara, özellikle de ‘bedensel arzularla kirlenmiş’ olanlara reddedilmiştir,”
Origen (M.S. 225-254), Kutsal Kitap kitaplarını tartışırken, Yahuda 1’i Yahuda’nın yazdığı bir metin olarak alıntılar. Origen’in “Matta Yorumları” kitabı 10, bölüm 17, s. 424. Ayrıca, Matta Yorumları kitabı 13, bölüm 27, s. 491’de de Yahuda 1’in bir bölümünü Yahuda’nın yazdığı bir metin olarak alıntılar.
Origen (M.S. 225-254), Yahuda mektubunun 8. ayetinin dörtte üçünü serbest bir şekilde alıntılar. Origen’in Matta Yorumları, 10. kitap, 24. bölüm, s. 430
Novatian’a Karşı Anonim İnceleme (M.S. 254-256), 16. bölüm, s. 662’de Yahuda 14,15’ten alıntı yapar
Nicea’dan Sonra
(yarısı) Eusebius’un Kilise Tarihi (M.S. 323-326), 2. kitap, 23. bölüm, s. 128’de, Yakup ve Yahuda’nın kendi adlarını taşıyan mektupları yazdıkları söylendiği belirtilir, ancak bu tartışmalıdır. Nicea ve Post-Nicea Babaları, İkinci Seri, cilt 1, s. 128
Athanasius (M.S. 367), Yahuda mektubundaki belirli ayetlere atıfta bulunmamakla birlikte, “Bayram Mektubu 39”, s. 552’de Yahuda mektubu da dahil olmak üzere Yeni Ahit kitaplarını listeler
Synopsis Scripturae Sacrae (M.S. 350-370 veya 5. yüzyıl), Yahuda kitabından Yeni Ahit’in bir parçası olarak bahseder. Kitap, Yahuda 1’in tamamını alıntılar.
Kudüs’lü Cyril (M.S. 349-386 civarı), Ders 4.36, s. 28’de “Yakup, Petrus, Yuhanna ve Yahuda’nın Yedi Katolik Mektubu” başlığı altında Yahuda’dan bahsetmektedir.
Kör Didymus (M.S. 398), Yahuda 4,19’a atıfta bulunur. Ancak, Yahuda kitabının apokrif kitaplardan alıntılar içerdiği için onu Kutsal Yazı olarak kabul etmez.
Sardunya, Cagliari’li ayrılıkçı Lucifer (M.S. 361-yaklaşık 399), Yahuda’nın Mektubu’nun 1, 3, 4, 5, 8 ve 12. ayetlerine atıfta bulunur.
Salamisli Epifanius (M.S. 360-403), Yahuda 8’e atıfta bulunur
Salamisli Epifanius (M.S. 360-403), dört İncil’den, Pavlus’un 14 mektubundan, Yakup, Petrus, Yuhanna, Yahuda’nın mektuplarından, Elçilerin İşleri’nden, Yuhanna’nın Vahiy Kitabı’ndan, Süleyman’ın Bilgeliği’nden ve Sirach’tan (=Ecclesiasticus) bahsetmektedir.
Jeronim (M.S. 373-420) Yahuda 8,23’e atıfta bulunur
Jeronim (M.S. 373-420), “Yeni Ahit”ten, Matta, Markos, Luka ve Yuhanna’yı “Rab’bin dörtlüsü” olarak, Pavlus’un yedi kilise mektubunu, İbraniler, Timoteos, Titus, Filemon, Elçilerin İşleri’ni, Yakup, Petrus, Yuhanna ve Yahuda’nın yedi mektubunu ve Yuhanna’nın Vahiy Kitabı’nı 53. mektubun 9. bölümünde, s. 101-102’de saymaktadır.
Hippo’lu Augustinus (M.S. 388-430), Yahuda 1:19’a atıfta bulunur
Hippo’lu Augustinus (M.S. 388-430), “Vaftiz Üzerine, Donatistlere Karşı” adlı eserinin 50. bölümünde, s. 651’de Yahuda 19’dan alıntı yapar
Hippo’lu Augustinus, “Azarlama ve Lütuf Üzerine” adlı eserinin 10. bölümünde, s. 475’te (cilt 5) Yahuda 24’ü havari Yahuda’ya ait olarak alıntılar. Ayrıca “Tanrı’nın Şehri” adlı eserinin 18. kitabının 38. bölümünde, s. 383’te de alıntılar
John Cassian (M.S. 419-430), “Yedi Kitap” adlı eserinin 5.9. bölümünde, s. 586’da, Yahuda 5’i havari Yahuda’ya atfederek alıntılar.
John Cassian, “Başrahip Serenus’un İkinci Konferansı” adlı eserinin 8. bölümünde, s. 378’de havarilerden birinden bahseder ve Yuhanna’nın Mektubu 6’yı alıntılar.
İskenderiyeli Cyril (M.S. 444), Yahuda 4, 5 ve 19’a atıfta bulunur
3. Sapkınlar ve diğer yazarların kanıtları
Sapkın Priscillian (M.S. 385), Yahuda mektubunun 8. ayetine atıfta bulunur.
4. Elimizdeki en eski Yahuda mektubu el yazmaları, el yazmaları arasında küçük farklılıklar olduğunu, ancak teolojik açıdan önemli hatalar bulunmadığını göstermektedir.
s. 72 Bodmer 7 ve 8 Papirüsleri: 1 Petrus 1:1-5:14, 2 Petrus 1:1-3:18 ve Yahuda 1-25. (M.S. 300 civarı) Bu el yazmasının bir kısmının (2 Petrus 1:16-2:2’yi gösteren) bir fotoğrafı, The Complete Text of the Earliest New Testament Manuscripts adlı eserin 468. sayfasında yer almaktadır. Burada el yazısının “belgesel bir el yazısı” ile yazıldığı belirtilmektedir.
p74 (=Bodmer 17) Elçilerin İşleri 1:2-5,7-11,13-15,18-19,22-25; 2:2-4; 2:6-3:26; 4:2-6,8-27; 4:29-27:25; 27:27-28:31; Yakup 1:1-6,8-19,21-23,25,27; 2:1-3,5-15,18-22,25-26; 3:1,5-6,10-12,14,17-18; 4:8,11-14; 5:1-3,7-9,12-14,19-20; 1 Petrus 1:1-2,7-8,13,19-20,25; 2:6-7,11-12,18,24; 3:4-5; 2 Petrus 2:21; 3:4,11,16; 1 Yuhanna 1:1,6; 2:1-2,7,13-14,18-19,25-26; 3:1-2,8,14,19-20; 4:1, 6-7, 12, 16-17; 5:3-4, 9-10, 17; 2 Yuhanna 1, 6-7, 13; 3 Yuhanna 6, 12; Yahuda 3, 7, 12, 18, 24 (7. yüzyıl)
7. yüzyıl - 1968 - Yeni Ahit Metni'nde Yakup 2:4 ve 1. Petrus 1:12 yer almaktadır
7. yüzyıl - 1975 - Aland ve diğerleri, üçüncü baskı
6. yüzyıl - 1998 - Aland ve diğerleri, dördüncü gözden geçirilmiş baskı
s. 78 (=Oxyrhynchus papirüsü 2684) M.S. 300 civarı Yahuda 4-5,7-8 En Eski Yeni Ahit El Yazmalarının Tam Metni, s. 602'de bunun çok güvenilir bir metin olmadığı belirtilmektedir. “Dört ayette iki benzersiz ve üç nadir okuma içerir; bunların tümü en eski tanıkla çelişmektedir [s. 72].” (Grenfell ve Hunt’ın Oxyrhynchus Papirüsü, 34:4’ten alıntı) Daha eski olan her zaman daha iyi değildir.
Peshitto Süryanice metninde Yahuda mektubu yer almamaktadır.
Sinaiticus [Si] (M.S. 340-350) Yahuda mektubunun tamamını içerir
Vaticanus [B] (M.S. 325-350) ve Alexandrinus [A] (yaklaşık M.S. 450) elçisi Yahuda'nın tamamını içerir.
Bohairik Kıpti [Boh] 3./4. yüzyıl
Sahidik Kıpti [Sah] 3./4. yüzyıl
Filoksenos Süryanice [SyrPh] M.S. 507/508
Efraem Rescriptus [C] 5. yüzyıl
Ermenice [Arm] 5. yüzyıldan itibaren
Harclean Süryanice [SyrH] M.S. 616
Gürcü [Geo] 5. yüzyıldan itibaren
Etiyopça [Eth] M.S. 500 civarı
Yuhanna'nın erken dönem el yazmaları hakkında daha fazla bilgi için www.BibleQuery.org/Jude Manuscripts.html adresine bakınız.