< Biblíufyrirspurn úr 4. Mósebók

Spurning: Í 4. Mósebók, af hverju heitir bókin á ensku "Numbers"?

S: Þetta nafn er byggt á grísku LXX-þýðingunni (arithmoi), sem er uppruni enska orðsins "arithmetic". Nafnið á rætur að rekja til manntalsins sem fram kemur í bókinni. Hebreska heitið er tekið úr fyrsta versinu "Í eyðimörkinni". Sú staðreynd að sumir geti fundið sig týnda í eyðimörkinni þegar kemur að stærðfræði skiptir engu máli! 😉

S: Í 4. Mósebók, hver er meginatriði bókarinnar?

S: Maður getur séð áhersluna í 4. Mósebók með því að muna einfaldlega að hún er bókin með mörgum ættartölum og mannfjöldatalningum. Meginatriðið snýst um einstaklingsbundna og sameiginlega ábyrgð fyrir Guði. Guð dæmir fólk einstaklingsbundið sekta fyrir eigin syndir, en fólk þjáist oft einnig fyrir afleiðingar gjörða annarra.

Fyrir suma er 4. Mósebók bæði móðgun og ráðgáta. Guð er ástúðlegasti veruleiki alheimsins, en sumir ímynda sér Guð sem ekkert annað en kærleika. 4. Mósebók er bók sem sýnir hverjum þeim sem vill sjá að það er meira við Guð að fást en þetta. Guð er heilagur og Guð hefur einnig reiði.

S: Í 4. Mósebók, hvernig má draga þessa bók saman?

S: Það eru ýmsar leiðir til að skipuleggja þessa bók. Flestir fræðimenn eru sammála um smærri kafla, um það bil einn kafli í senn, en eru ekki sammála um hvaða smærri kaflar standi sjálfstætt og hvaða séu hluti af stærri heildum. Hér er eitt yfirlit sem leggur áherslu á það sem við getum lært og beitt úr Tölubók í lífi okkar, þegar við myndlíkingarlega "Fara umfram tindinn: eyðimörkin frá Sínai til hins lofaða lands."

I. 19 daga þjálfun á Sinaj (4. Mósebók 1–10:10)

A. Staðsetning fólksins (4. Mósebók 1–4)

1. Frumtalning: 603.550 (4. Mósebók 1)

2. Boðorð og skyldur (4. Mósebók 2-4)

B. Hreinleiki lýðsins (4. Mósebók 5–10:10)

1. Hreinleiki og öfund (4. Mósebók 5)

2. Aðskilnaður nazíra (4. Mósebók 6:1-21)

3. Musterisþjónusta (4M 6:22–7:89)

4. Levítaskipti (4M 8)

5. Guðs forsjón: páskahátíðin, skýið og silfurslærarnir (4. Mósebók 9–10:10)

II. Meðhöndlun andóf innan frá: 34 ára eyðimerkurferðin (4. Mósebók 10:11–20:13)

A. Frá Sínaí til Kades (4. Mósebók 10:11–12:16)

1. Lærdómur frá Sínai (4. Mósebók 10:11-36)

2. Eldur í Tabera, vaktlar og plága (4M 11)

3. Mirjam og Aron ganga gegn Móse (4. Mósebók 12)

B. Hörmungin við Kades (4. Mósebók 13–20:13)

1. Skýrsla tólf njósnara; efasemdir og tafir (4M 13)

2. Uppreisn leiðir til ósigurs (4. Mósebók 14)

3. Framboð og minningarkantlar (4. Mósebók 15)

4. Uppreisn Korah meðal leiðtoganna (4. Mósebók 16)

5. Sönnunarstafur Arons, tákn fyrir uppreisnarmenn (4. Mósebók 17)

6. Prestlegar skyldur og framfærsla (4. Mósebók 18)

7. Rauða kálfkýrin og hreinsivatn (4. Mósebók 19)

8. Sýndir Móse (4. Mósebók 20:1-13)

III. Sléttur Móabs: Að takast á við andstöðu: (4. Mósebók 20:14–25:18)

A. Að takast á við sundurlyndi og dauða (4. Mósebók 20:14-27)

1. Edóm: þegar ættingjar neita (4. Mósebók 20:14-21)

2. Dauði Arons (4. Mósebók 20:22-27)

B. Að læra að berjast í mismunandi orrustum (4. Mósebók 21)

1. Lítil árás Arads (4. Mósebók 21:1-3)

2. Hvernig á að berjast gegn slöngueitri (4. Mósebók 21:4-9)

3. Orustan við Sihon og Óg (4. Mósebók 21:10-35)

C. Móab á móti Ísrael (4. Mósebók 22-25)

1. Balaams bölvun verður blessun (4. Mósebók 22–24)

2. Fráhvarf og plága (4. Mósebók 25)

IV. Undirbúningur fyrir lofaða landið (4. Mósebók 26-36)

A. 4. Mósebók 26: Talning annarrar manntals: 601.730

B. Skyldur: fjölskyldu-, almanna- og persónulegar (4. Mósebók 27-30)

C. Yfirráð Jórdanlands (4. Mósebók 31-32)

1. Dómur yfir Midíaníta (4. Mósebók 31)

2. Minna en hið besta: stöðvast skammt frá Lofaða landinu (4.Mósebók 32)

D. Yfirlit fortíðar og undirbúningur framtíðar (4. Mósebók 33–36)

1. Mikilvægi þess að rifja upp fortíðina (4. Mósebók 33)

2. Setjið framtíðar landamæri fyrirfram (4. Mósebók 34)

3. Þekktu skjólstaði þína (4. Mósebók 35)

4. Val til að varðveita arfleifðina (4. Mósebók 36)

S: Í 4. Mósebók 1 og 2. Mósebók 1, hvernig gátu Ísraelsmenn haft svo háa fæðingartíðni að þeir urðu 602.000 menn úr 67 mönnum á 430 árum?

Þetta væri 2,15% á ári, sem er ekki svo há árleg fólksfjölgunarhraði. Til viðmiðunar voru árlegir fólksfjölgunarhraðar Nýju-Gíneu, Indónesíu og Malasíu um 2,5% árið 1983. Árlegi fólksfjölgunarhlutfallið í Mið-Ameríku árið 1983 var um 3,16%. Til viðbótar voru árlegu fæðingarhlutföllin á Nýju-Gíneu, Indónesíu og Malasíu 4,2%, 4,15% og 3,07% í sömu röð. Árlegt fæðingarhlutfall Mexíkó var 4,2%, en í öðrum Mið-Amerískum löndum var það á bilinu 3,5% til 4,86% á ári.

Ef Ísraelsmenn voru lausir við stríð og hungur í 430 ár og lifðu lengur (eins og í 2. Mósebók 6:16-20), gætu þeir vaxið um 2,15% af náttúrulegum ástæðum einum saman. Blönduð fjöldi fólks sem ekki var Ísraelsmanna fór með þeim (2. Mósebók 12:38, 3. Mósebók 24:10) og Guð lofaði einnig að fjölga Abrahams niðjum í 1. Mósebók 17:2. Sjá 1001 Bible Questions Answered bls. 311-312 fyrir nánari upplýsingar um þennan blandaða fjölda.

Spurning: Í 4. Mósebók 1 og 2. Mósebók 1, hvernig gat Sínaí-skaginn stytt yfir 600.000 karla auk kvenna og barna?

S: Vafasama Asimov's Guide to the Bible, bls. 166, segir að þetta sé ótrúlega stórt. Jafnvel þótt úrkoma hafi verið ríkari þá, hefði svæðið samt ekki getað borið þá, eins og 2. Mósebók 16:3 bendir til. Þess vegna voru kraftaverk manna og vaktela (2. Mósebók 16) ekki einungis hjálpleg, heldur nauðsynleg.

Sp.: Í 4. Mósebók 1, gæti fjöldinn verið 30.000 í stað 600.000 karla?

A: Nei. Þessi kenning var fyrst birt um 1955 til að þýða hebreska orðið ('eleph) sem "ættbálkur" í stað "þúsund". Hins vegar, þegar þetta orð er notað, koma næst orðin hundruð, síðan tugi og einingar. Ennfremur samræmist heildarfjöldinn, 600.000+, því að lesa ('eleph) sem þúsund en ekki því að lesa ('eleph) sem ættbálk.

Spurning: Í 4. Mósebók 1 og 3, hvað er stutt svar við því hvers vegna tala fyrstu sona var svo tiltölulega lág?

S: Talan 22.273 taldi líklega eingöngu þá sem fæddust á þeim tveimur árum sem þeir höfðu reikað um eyðimörkina. páskahátíðin hafði þegar náð til hinna. Annars hefði Faraó getað látið drepa marga frumburðar syni í Egyptalandi.

Sp.: Í 4. Mósebók 1 og 3, af hverju var svo tiltölulega lítill fjöldi frumburðarsona?

S: Fyrst grunnföktur, síður mikilvægar upplýsingar og svo svarið.

Grunnföng: 4. Mósebók 1:46 og 2:32 segja að í fyrstu manntalinu voru 603.550 karlmenn utan Leví-ættbálksins sem voru tuttugu ára og eldri og gátu þjónað í hernum. Í 4. Mósebók 3:42 segir að fjöldi frumburða karla, eins mánaðar og eldri, hafi verið 22.273. Þetta gefur hlutfallið 27:1. Hlutfallið gæti talist enn hærra, þar sem fyrri talan er 20 og eldri heilbrigðir karlar en seinni talan er karlar eins mánaðar og eldri.

Ónauðsynlegar upplýsingar: Þó að hlutfall frumburðarsynja sé lægra þegar fjölskyldur eru stórar, er það sennilega ekki meginástæðan fyrir háu hlutfallinu. Auðvitað hefði Guð getað breytt hlutfalli kvenna og karla með kraftaverki, en Biblían segir aldrei að Guð hafi framkvæmt slíkt kraftaverk, og ekki er þörf á að vísa til þess kraftaverks til að svara spurningunni fullnægjandi.

Svarið hefur þrjá hluta.

Munið hvers vegna þetta var gert. Allir frumgetingarnir sem fóru frá Egyptalandi voru þegar "verndaðir" af páskahátíðarbólinu, svo ekki var þörf á að fórna fyrir sama frumgetinginn tvisvar sinnum. Egyptar sem ekki voru verndaðir höfðu þegar látið drepa frumgetinga sína. Því var ekki þörf á fórn né skiptum á þessum frumgetingum. Þörfin fyrir skipti eða greiðslu fyrir frumgetingana var aðeins fyrir þá karlmenn sem fæddust á tímabilinu eftir að þeir fóru frá Egyptalandi.

Hversu langt var þetta tímabil? Í 4. Mósebók 1.1 segir að fyrsta mannfjöldatal hafi farið fram fyrsta dag annars mánaðar annars árs eftir brottför þeirra úr Egyptalandi. Þar sem drengir yngri en mánuð voru undanskildir, þá voru það fyrstu fæddir drengir sem fæddust á 24 mánaða tímabili. Fjölgunarhraði Ísraelsmanna í Egyptalandi virtist vera um 2,15% á ári, og árlegur fæðingarhraði í löndum í dag með svipaðan árlegan vaxtarhraða er á bilinu 3 til 4,86%. (Sjá umfjöllun um 4. Mósebók 1 og 2. Mósebók 1 fyrir þessar tölur.) Á tveimur árum, með 603.550 karlmönnum og fæðingartíðni upp á 3 til 4,86%, mætti búast við að fæddust á bilinu 37.000 til 61.000 fleiri karlkyns ungbörn, miðað við jafnt hlutfall karla og kvenna. Auðvitað myndu dauðsföll barna yngri en tveggja ára draga úr þessu tali, en sú staðreynd að pör sem oft höfðu verið aðskilin vegna karla sem unnu við byggingarverkefni voru nú saman allan tímann myndi líklega vega þyngra en barnadauði.

Bilið 37.000 til 61.000 karla er í raun nokkuð rétt fyrir 22.273 fyrstu fædda karlbörn, miðað við að sum fyrstu fædd hafi líklega verið drepin þegar þau fæddust í Egyptalandi. (Að auki sýnir 2. Mósebók 13:12 að hjá manni sem og dýri er það frumburður móðurinnar, en ekki föðurins, sem telst til helgunar. Þó að arfur hafi oft verið talinn frumburður föðurins, var það arfur, ekki fórn.)

Faraós skipun: Ef þú samþykkir ekki að fórnin hafi eingöngu verið fyrir þá sem fæddust eftir brottförina úr Egyptalandi, heldur fyrir alla frumburðar drengi, skaltu íhuga þetta: Hefði lög faraós verið framfylgt til hins ítrasta, hefðu engir frumburðar Ísraelsmenn verið til. Þó að 2. Mósebók 1:15-20 segi að Sifra og Púa hafi látið frumburðar drengi lifa, var það 80 árum fyrir brottförina úr Egyptalandi. Í Bókinni um Útganga er þögn um hvort eftirmenn Sifru og Púah hefðu svipað svigrúm við stjórn ljósmæðranna, einkum á tímum skömmu fyrir Útgönguna.

Ályktun: Það er vafasamt að einhver um 1400 f.Kr. hefði getað hugsað sér alla þá stærðfræði og fæðingartíðni sem þurfti til að búa til þessar tölur. Fjöldi frumburða þjónar sem staðfesting á nákvæmni manntalsins, miðað við sanna frásögn atburðanna.

Spurning: Í 4. Mósebók 1, af hverju lét Guð Móse einungis telja mennina?

Svar: 4. Mósebók 1:3,49 gefur svarið. Þeir voru ekki að telja alla karlmennina, heldur vígamaðina. Þeir sem ekki gátu barist, og levítar sem áttu ekki að berjast, voru útilokaðir.

S: Í 4. Mósebók 1, á öðru ári útkomu Ísraelsmanna, var manntalið tekið í öðrum mánuði, eða í fyrsta mánuði eins og 2. Mósebók 40:2 gefur [meðal annars] í skyn?

S: Hermennskuskráin var gerð í öðrum mánuði. Fjórir þættir til að hafa í huga í svari.

1. Talningin eftir ættbálkum til hernaðarlegra nota (4. Mósebók 1:46) fór fram á öðrum mánuði (4. Mósebók 1:1-2).

2. Þó að skýli Drottins (fundartjaldið) hafi verið reist í fyrsta mánuði (2. Mósebók 40:2), segir það ekki að skatturinn fyrir skýlið hafi verið innheimtur strax þá.

3. Ef talningin var aðeins ein, í öðrum mánuði, þá myndu heildarfjöldi og summa ættbálkanna auðvitað samræmast.

4. Ef tvenns konar manntal var tekið, annað í fyrsta mánuði fyrir skatt tabernaklsins og hitt í öðrum mánuði í hernaðarlegum tilgangi, myndu tölurnar stemma því að þau voru svo stutt frá hvoru öðru.

S: Í 4. Mósebók 1:2-42, er til nokkur sönnunargögn utan Biblíunnar sem sýna að sum ættbálkar Ísraelsmenn voru í Palestínu löngu fyrir faraldurinn?

S: Nei. Snemma á tuttugustu öld bentu sumir á orð í úgarítískum epíkum sem voru lík orðunum Asher og Zebulun. Í bókinni Ancient Orient and Old Testament, bls. 71, segir K.A. Kitchen: "Þær meintu tilvísanir í Asher, Zebulun o.s.frv. í úgarítískum epíkum reyndust fyrir löngu ekki til." Í fótnótum sínum nefnir hann W.F. Albright í BASOR 63 (1936) bls. 27–32 og BASOR 71 (1938) bls. 35–40. R. de Langhe í Les Textes de Ras Shamra-Ugarit…, II 1945, bls. 469–519.

Q: Í 4. Mósebók 2, hvar tjaldaði hinir ó-ísraelísku "blönduðu fjöldar" sem nefndir eru í 2. Mósebók 12:38?

S: Sumir fóru sennilega sína eigin leið og yfirgáfu för Ísraelsmanna. Aðrir þeirra dvöldu án efa utan við herbúðir Ísraelsmanna, eins og guðlastandi hálf-Ísraelsmaðurinn í 3. Mósebók 24:10. Ef þeir gátu einnig fengið manna og steikur, hefði það verið þess virði. Aðrir bjuggu sennilega meðal tiltekins ættbálks Ísraelsmanna.

Spurning: Í 4. Mósebók 3:12, þar sem frumgetinn allra ættbálka átti að vera gefinn Drottni, hvers vegna var þá allur Leví-ættbálkurinn gefinn Guði í staðinn?

S: Ritningin segir ekki af hverju ættbálkur Leví var skipt út fyrir hina. Auðvitað, þar sem allir voru engu að síður Guðs þjóð, gat Guð komið hlutunum fyrir eins og Honum þókti best. Auk þess spáði Jakob í 1. Mósebók 49:7 að ættbálkur Leví yrði dreifður.

S: Í 4. Mósebók 3:13, hvernig gerir það að fyrstu fæddir Egypta voru drepnir að fyrstu fæddir Ísraelsmanna tilheyri Guði?

S: Það er engin rökrétt krafa um að það hefði þurft að vera þannig. Ritningin segir okkur ekki af hverju Guð ákvað að taka það með sem hluta af samningnum milli sín og þjóðar sáttmálans. Við getum þó gert ráð fyrir þremur ástæðum.

Minning um fortíð: Þessi siður myndi þjóna sem mikilvæg áminning um frelsun þeirra frá Egyptalandi.

Tímalaus sannleikur: Allir tilheyrðu Guði í raun og veru; þótt Guð hefði getað krafist þessa af öllum, kaus Hann að krefjast þess aðeins af sumum.

Framtíðar tilgangur: Þessi venja gæti þjónað sem einhver vernd gegn því að þeir hermuðu eftir kananeískri venju um að fórna frumburðarbörnum sínum fyrir goð.

Spurning: Í 4. Mósebók 3:16-34, hvers vegna voru aðeins karlkyns Levítar taldir?

S: Manntalningin var til þess að sinna hinum líkamlega vinnu við tjaldið og fórnirnar, og það gerðu karlarnir. Sjá einnig næstu spurningu.

Sp.: Í 4. Mósebók 3:16-34, hvers vegna voru levítar taldir frá eins mánaða aldri, þar sem karlmenn eins mánaða aldurs voru ekki taldir meðal hinna ættbálkanna?

A: Ritningin segir það ekki. Ein möguleg ástæða gæti verið sú að hlutfall karla og ungra drengja hafi ekki verið undir áhrifum stríðs, þar sem levítar fóru ekki í stríð.

S: Í 4. Mósebók 3:28, hvers vegna passa heildartölurnar ekki saman?

S: Líklega er hér afritunarvilla, þar sem 8.600 var afritað þegar það hefði átt að vera 8.300.

S: Í 4. Mósebók 3:42-46, hvers vegna virðist hlutfall fyrstu karlkynsbarnsins lágt?

S: Annaðhvort eru þetta fyrstu fæddir í eyðimörkinni, eða Faraó lét drepa flesta fyrstu fædda í Egyptalandi. Sjá umfjöllun um 4. Mósebók 1 fyrir svarið.

S: Í 4. Mósebók 3:48, af hverju þurftu þeir að greiða fyrir hið ójafna talan?

S: Guð gat komið fram við Ísraelsmenn eins og honum þókti rétt. Guð vildi greinilega koma fram við þá á þann hátt sem þeir gátu skilið.

S: Í 4. Mósebók 3:3 segir að levítar hafi hafið þjónustu við þrítugt, en í 8:24 segir að þeir hafi gert það við fimmtán ár og í Esra 3:8 við tuttugu ár?

Svar: 4. Mósebók 8:24 segir að allir levítar, 25 til 50 ára, skuli taka þátt í verkinu í Tjaldinu.

Í 4. Mósebók 4:3 stendur að telja Kohath-menn á aldrinum 30 til 50 ára, "alla sem hæfir til að þjóna í verkinu í Samfundatjaldinu." Það er aldrei sagt að Kohath-menn á aldrinum 25 til 30 ára hafi ekki þjónað, heldur að telja þá ekki með. Þetta gæti hafa verið vegna þess að levítarnir voru í lærlingsnámi.

Í Esra 3:8, þegar útlegðarmennirnir voru að byggja musterið, voru levítar 20 ára og eldri skipaðir, ekki til að þjóna í musterinu, heldur til að hafa umsjón með byggingunni. Unga aldursmarkið gæti hafa verið hagnýt ákvörðun vegna fámennis levítanna.

S: Í 4. Mósebók 4:6 stendur að staurarnir skuli fjarlægðir úr sáttmálakistunni, en áttu þeir að vera fjarlægðir eða áttu þeir að vera í kistunni eins og 25. Mósebók 25:15 gefur til kynna?

Svar: 4. Mósebók 4:6 segir að stangirnar voru [*] kistuna þegar hún var flutt. Orðið í [*] getur þýtt fest, sett í, eða mögulega stillt.

Í 2. Mósebók 25:15 stendur að stangirnar skyldu ekki fjarlægast kistuna. Þetta gæti einnig þýtt að stangirnar skyldu ekki fjarlægðar úr götum kistunnar.

Tvær mögulegar svör eru til.

1. Þegar örkin var kyrrstæð voru stangirnar fjarlægðar úr ökrinni en geymdar nálægt henni.

2. Stangirnar voru ætíð í götum kistunnar, en þær voru stilltar og festar fyrir flutninginn.

Spurning: Í 4. Mósebók 5:8-10, af hverju er lögð svo mikil áhersla á að gefa prestinum?

S: Ef einhverjum var gert óréttlæti, þá skal honum borgað til baka, auk fimmtungs í viðbót. En ef enginn er til staðar til að taka við greiðslunni, þá á sá sem gerði rangt ekki að komast algjörlega upp með það. Það á heldur ekki að vera blekkingargjöf, þar sem gjöfin er gefin en svo má halda henni sjálfur í lokin. Þess í stað gefur hann gjöfina, prestarnir taka við henni og hún tilheyrir prestunum.

S: Í 4. Mósebók 5:13-22, ef allir drukku sama vatnið, virðist það ekki vera hégómi?

S: Alls ekki. Engin náttúruleg skýring var á því hvers vegna sekur bólgnaði en saklaus gerði það ekki. Guð myndi yfirnáttúrulega valda þessum mun.

S: Í 4. Mósebók 6:2, gæti kona verið nazíarít?

S: Auðvitað. 4. Mósebók 6:2 kennir skýrt að konur gætu líka verið nazírar.

Q: Í 4. Mósebók 6:5, þar sem nazzareuma átti ekki að klippa hárið sitt, en Páll sagði að karlar ættu ekki að hafa langt hár í 1. Korintubréfi 11:14, gátu þá aðeins sköllóttir karlar verið karlkyns nazzareuma?

S: Í fyrsta lagi var Páll að tala um venjulegt líf, ekki sérstaka eið Nazíréts, því eftir að hann skrifaði 1. Korintubréf greiddi Páll sjálfur kostnað Nazíréta í Postulasögunni 21:23-24. Í öðru lagi voru eiðar Nazíréta ekki nefndir um ekki-Gyðinga, þar á meðal ekki-gyðinglegra kristna.

Spurning: Í 4. Mósebók 7:9, af hverju lét Guð bera hluti helgidómsins á baki manna, þegar kerrur drifnar af nautum gátu borið allt annað?

S: Guð vildi þetta líklega af tveimur ástæðum.

Hagnýtt: Mun minna fer fyrir hlutunum og þeir skemmast síður ef fólk ber þá varlega en ef þeir eru í vagn dregnum af nautum sem gæti ekið um hrjóstrugt landslag.

Táknrænt: Þetta var til þess að sýna Ísraelsmönnum að hlutirnir sem tengdust prestsþjónustunni ættu að vera meðhöndlaðir af virðingu, jafnvel þegar guðsþjónusta var ekki í gangi. Í 2 Samúelsbók 6:6-7 var Úsah drepinn af Guði þegar hann snerti sáttmálakistuna sem var borin á kerru.

Spurning: Í 4. Mósebók 8:17-19, af hverju skipti Guð hér fyrstu fæddum Ísraelsmanna út fyrir levítana?

S: Fjórir þættir til að íhuga sem mögulega skýringu.

1. Guð sem Skapari getur krafist réttarins yfir frumburði, öðlingi og öllum sem fæðast.

2. Orð Guðs þjónuðu sem áminning um að Guð hafði frelsað frumgetna Ísraelsmanna á páskahátíðinni, þegar allir frumgetnir Egyptalands voru drepnir.

3. Til að minna á það krafðist Guð "fórnar" af frumburðum allra dýra og manna. Þar sem ekki mátti drepa menn líkamlega í neinni fórn gátu þeir verið gefnir til Guðs verks ævina út.

4. Í stað þess að frumgetnir Ísraels yrðu gefnir til lífslangrar þjónustu Drottins lét Guð levítana taka við þeirra stað.

S: Í 4. Mósebók 8:24, áttu allir levítar karlar 25 ára og eldri að koma til að taka þátt í verki samfundatjaldsins, eða voru allir levítar karlar 30 ára og eldri sem komu til að vinna við samfundatjaldið taldir í manntalinu, eins og segir í 4. Mósebók 4:3?

S: Þetta gæti verið ritvillta, en The Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 770, bendir á að fimm ára lærlingsnám hafi getað verið.

S: Í 4. Mósebók 8:24 áttu levítar að taka þátt í musterisvinnunni við 25 ára aldur, eða voru levítar sem unnu 20 ára gamlir, eins og í Esra 3:8?

S: Bæði, því þau vísa til mismunandi hluta. Fyrst það sem er ekki svarið, og síðan svarið.

Ekki svarið: 4. Mósebók 8:24 kvað á um lögmál Levítanna á Móse­tíma, en Esra 3:8 segir hvað Serúbabél skipaði Levítum 20 ára og eldri í sérstökum kringumstæðum á öðrum tíma. Þetta er ekki svarið því það gefur í skyn að Serúbabél hafi hunsað Mósebókarlögin, en til er mun einfaldari skýring sem krefst ekki þess.

Svarið: Fórnargjafaraðstoðarmaður er ekki það sama og byggingarmaður. Reglugerðirnar í 4. Mósebók 8:24 voru fyrir levítar á aldrinum 25–50 ára sem sinntu því að aðstoða prestana í tjaldbúðinni og síðar í musterinu. Esra 3:8 fjallar um að Serebabel skipaði levítar 20 ára og eldri sem byggingaryfirmenn.

Spurning: Í 4. Mósebók 9:15-21, hvernig gátu skýið um daginn og súlunni af eldi um nætur fylgt Ísraelsmönnum?

S: Augljóslega voru þetta yfirnáttúruleg tákn sem Guð notaði einfaldlega og mjög sýnilega til að fullvissa þá um nærveru sína. Þrátt fyrir það voru Ísraelsmenn oft óhlýðnir. Í dag, þegar Guð býr í okkur en við höfum ekki slík sýnileg tákn um nærveru hans, gæti verið auðvelt að segja: "Ef ég sæi bara fleiri kraftaverk, yrði ég hlýðnari." Jæja, Ísraelsmenn sáu mörg kraftaverk, en þeir voru samt óhlýðnir. Einnig vildu margir í mannfjöldanum sem fylgdi Jesú síðar ekki fylgja honum. Þannig eru ekki einu sinni yfirnáttúruleg tákn ein og sér næg til að sannfæra suma.

Sp.: Í 4. Mósebók 10:30-31, af hverju bað Móse Hobab um að leiða Ísraelsmenn, þar sem í 4. Mósebók 10:34 og 3. Mósebók 13:21-22 stendur að Guð leiddi þá með skýi og eldstólpa?

S: Eitt svar gæti verið að Móse hafi einfaldlega gert mistök í að halda að Hóbab yrði nauðsynlegur þar sem Guð var að leiða þá. Hins vegar er það líklega ekki rétt; jafnvel þótt Guð væri að leiða þá hefði Hóbab samt verið gagnlegur.

2. Mósebók 13:21-22 og 4. Mósebók 10:34 benda til þess að tilgangur skýisins og stólpsins hafi verið að segja þeim til um hvenær þeir ættu að leggja af stað, að veita ljós fyrir ferðir þeirra um nætur og að leiða þá á vegi sínum.

Í 4. Mósebók 10:30-31 var Hobab ekki beðið um að segja þeim hvar þeir ættu að ferðast, heldur að leiðbeina þeim hvar þeir ættu að tjalda, að vera augu þeirra í eyðimörkinni.

Í dag geta sumir treyst eingöngu mannlegu mati og ekki leitað til Guðs. Aðrir geta leitað til Guðs um leiðsögn og litið niður á alla mannlega hjálp. Við eigum að láta Guð leiða okkur, en við verðum einnig að viðurkenna að stundum útvegar Guð fyrir forsjá sína fólk sem veitir okkur hjálp og viturlega ráðgjöf.

Q: Í 4. Mósebók 10:33 var arkinn fyrir framan herbúðirnar eða í miðjunni eins og segir í 4. Mósebók 2:17?

S: Hver ættbálkur hafði sitt eigið herbúð, snúið að miðjunni. Þannig var Arkinn í miðjunni, fyrir framan hverja herbúð ættbálksins (nema Levítanna í miðjunni).

Spurning: Í 4. Mósebók 11:4-6 langaði fólkið mikið í kjöt og það fór að kvarta. Mig langaði að spyrja – gátu menn ekki bara slátrað nokkrum lömbum og notað þau sem kjöt? Í vers 22 spyr Móse Guð hvort dýrin eigi að vera slátruð til að veita fæðu fyrir alla þjóðina. Ég veit að Móse talaði af örvæntingu, en kannski hefði verið hægt að slátra lambum fyrir þá sem þjáðust af mikilli löngun. Svo sem ég best skil var fólkinu leyfilegt að borða lömb, kýr o.s.frv., og það hafði aðgang að þessum dýrum á þessum tíma þar sem það þurfti að færa þau sem sektar- og syndaroffur o.s.frv. meðan það var í eyðimörkinni. Er skilningur minn á þessum tíma réttur? Gætu þeir ekki hafa slátrað nokkrum af búfénaðinum í stað þess að kvarta yfir Guði? Ég held ekki að Móse hefði neitað beiðni þeirra. Ég hlakka til að heyra skoðanir þínar og alla innsýn sem þú getur veitt.

A: Þó að við vitum ekki öll smáatriðin, getum við dregið nokkrar ályktanir um aðstæður þeirra. Veðurfarslega var það svæði heimsins nokkuð rignarlegra áður fyrr en nú. En jafnvel svo var það samt þurr eyðimörk. Móse benti á í 4. Mósebók 11:21-22 að landið hefði ekki getað borið þá fjár- og nautgripi sem þyrftu til að fæða alla. Þeir höfðu réttmæta þörf fyrir meiri mat en landið og búfénað þeirra gátu útvegað, og Guð sá þeim fyrir manna. Ég er viss um að þeir hafi bætt manna með því að slátra nokkrum kindum og nautgripum. Það segir ekki að þeir hafi ekki borðað neitt annað en manna, heldur aðeins að þeir væru að kvarta eins og svo væri. En þeim leiðst núverandi ástand, og í stað þess að spyrja Guð af virðingu um ósk sína, sögðu þeir óvirðilega: "Hver mun gefa okkur kjöt? Við minnumst fiska sem við borðuðum ókeypis í Egyptalandi, ásamt kúrbíta, melónum, púrulauk, lauk og hvítlauk. En nú er matarlystin horfin; ekkert annað sést en þetta manna!" (4. Mósebók 11:4b–6 BSB).

Guð varð ekki reiður í 4. Mósebók 11:10 vegna þess að þeir spurðu Guð, heldur vegna þess hvernig þeir spurðu. Þar er líka lærdómur fyrir okkur. Þegar við höfum þarfir, og einnig langanir, er í lagi að biðja Guð, en við ættum að gæta þess að biðja af virðingu.

Sp.: Í 4. Mósebók 11:8, bragðaðist manna eins og brauð gert með olíu, eða bragðaðist það eins og brauð gert með hunangi í 2. Mósebók 16:31?

S: Þetta útilokar ekki hvoru annað, sérstaklega þar sem olíu­bragðið yrði sterkara eftir að manna var eldað í olíu.

S: Í 4. Mósebók 11:16,25, voru sjötíu öldungarnir hugmynd Guðs, eða hugmynd Jetro í 2. Mósebók 18:14-27?

S: Í stað þess að Guð segði Móse beint frá þessari hugmynd vissi Guð að Jetro myndi sjá þessa lausn og leggja hana til fyrir Móse. Þar sem þetta var góð hugmynd sem Móse vissi að Guð samþykkti, hafði hann rétt fyrir sér í að fylgja henni, óháð því að hann heyrði hana fyrst frá Jetro en ekki beint frá Guði.

Þessi smáatriði frá þeim tíma hefði auðveldlega getað verið sleppt í Biblíunni, en ég tel að það hafi verið tekið með til að kenna okkur tímalausa lexíu. Þegar við vitum að eitthvað er rétt og Guð vill að við gerum það, skiptir ekki máli hvort við heyrðum það beint frá Guði, kristnum manni eða ókristnum manni.

Spurning: Í 4. Mósebók 11:24, þar sem þeir þurftu að fara út fyrir herbúðirnar til að komast að tjaldinu, hvernig gat tjaldið verið inni í herbúðunum í 2. Mósebók 2?

S: Skýlið umkringdi arkina, sjá umfjöllun um 4. Mósebók 10:33.

Sp.: Í 4. Mósebók 11:27–29, hvers vegna kom upp þessi staða með Eldad og Medad?

S: Annaðhvort gátu þeir ekki komið, sem væri vel skiljanlegt, eða þeir vildu ekki koma, sem er líklegra. Ef svo óheppilega vildi til að þeir gátu komið en vildu ekki, væri þetta svipað og með Jónasi og Balaam. Sjá umfjöllun um Jónas til að fá nánari upplýsingar.

S: Í 4. Mósebók 11:31, voru holurnar hrúgaðar þrjá feta á jörðinni, eða flugu þær þrjá feta yfir jörðinni?

S: Hebreska orðið getur þýtt annaðhvort "á" eða "yfir". Í bókinni Can Archaeology Prove the Old Testament? bls. 30 segir að nú á dögum fljúgi stundum skýjabrot af vepra nokkrar fet yfir jörðinni og séu veidd í net.

S: Í 4. Mósebók 11:31-34, hvers vegna refsaði Guð Ísraelsmönnum fyrir að borða skógarfuglana sem hann hafði rétt nýverið útvegað þeim?

S: Næstum allir voru meira uppteknir af því að borða kjöt en að fylgja Guði, sem gat gefið þeim kjöt. Svo gaf Guð þeim allt kjötið sem þeir vildu, og Guð drap suma þeirra sem dæmi fyrir aðra. Þó að dauðinn gæti hafa stafað af matareitrun, vitum við það ekki með vissu.

Á hverju vori var faraldur skógarfugla frá Afríku yfir Rauðahafið. Ef sterkur vindur rak þá til austurs, væru skógarfuglarnir yfir Sinajskagann.

S: Þó að ritningin segi það ekki, sjáum við samspil fjögurra ástæðna.

S: Þó ritningin segi það ekki, sjáum við samsetningu fjögurra ástæðna.

1. Endurtekin og áframhaldandi óhlýðni er alvarlegri en óhlýðni í fyrsta sinn.

2. Í annað sinn var líklega um meira en bara kvartanir að ræða. Þetta fól einnig í sér að setja góðvild Guðs og forsjá hans í vafa.

3. Sumir telja að það skipti máli að þetta gerðist eftir sáttmálann á Sinajfjalli, en Exódus 16:11-18 var áður en þeir fengu lögmál Móse-sáttmálans. Sjá 735 Baffling Bible Questions Answered, bls. 73, fyrir nánari upplýsingar um þetta.

4. Kvörtunin stafaði ekki bara af trúleysi, því Guð hafði séð fyrir þeim á síðasta ári. Staðurinn var nefndur Kibrot-hattaavah, sem þýðir "grafir girndar", því kjarni málsins var girndin um að verða saddur án Guðs. Í dag geta menn villst af leið, jafnvel til dauða, með því að girnast eftir ánægju, friði eða spennu sem er ekki frá Guði og í raun segja Guði að þeir fyrirlíti það sem hann hefur útvegað.

S: Í 4. Mósebók 12:1-6, af hverju giftist Móse [að sögn] Egyptakonunni, þegar í 2. Mósebók 34:16 og 1. Konungabók 11:2 stendur að ekki megi gifta sig útlendingum? (Múslimur hélt þessu fram.)

S: Hún var ekki frá Egyptalandi (Mizraim) heldur frá Kús. 1. Konungabók 11:2 nefnir bann við að giftast fólki úr ákveðnum þjóðum, en ekki Kús, og lögmálið var gefið eftir að Móse kvæntist Kúsakonunni. Að auki nefnir 2. Mósebók 34:11,16 að ekki skuli giftast Kanaönubúum, aftur ekki Kúsítum. Í 4. Mósebók 12:1-6, þegar Mirjam og Aron mótmæltu því að Móse giftist Kúskingi (ekki Egypta né Mizraímita, heldur Kúskingi), skil ég ekki alveg hvernig þessi múslimi taldi að þetta sýndi að reglur Guðs gildi ekki um uppáhalds karla Guðs.

S: Í 4. Mósebók 12:1, hafði Móse rétt fyrir sér að giftast ekki-ísraelskum Eþíópíumann (Kúskít)?

S: Þó að lögin um að giftast einungis trúaða hafi ekki enn verið gefin, getum við gert ráð fyrir að hún hafi trúað, því af hverju annars hefði hún viljað eyða lífi sínu í að reika um eyðimörkina? Þar sem svo er, er það aðeins maðurinn, ekki Guð, sem setur takmörk fyrir hjónaband milli fólks vegna kynþáttar þeirra.

Sp.: Í 4. Mósebók 12:1, gat konan sem kallað er "Eþíópía" í raun verið Arabakona, þar sem hebreska orðið er Cushi?

S: Í Asimov's Guide to the Bible, bls. 167-168, er þessu bent sem möguleika. Ég hef ekki fundið neinn arabískan ættbálk frá þeim tíma sem bar þetta nafn. Hins vegar var til mesópótamískur ættbálkur með það nafn, og kannski var það hann sem Isaac Asimov vísaði til.

Þó að það sé mögulegt að konan hafi verið frá þessum frekar fjarlæga ættbálki (austan við Babýlon), er líklegra að hún hafi verið frá Eþíópíu, og "Kúskonungur" væri þá hugtakið sem segir okkur það.

S: Í 4. Mósebók 12:1, gæti þessi "Kúskar"-kona hafa verið Sippóra, eins og Asimovs leiðarvísir um Biblíuna á bls. 168 gefur til kynna?

S: Líklegast ekki, þar sem Sifporah var af Midíanítum en ekki Kúskum. Hins vegar, ef sumir svartir voru taldir til Midíaníta, er mögulegt að Sifporah hafi verið svört og því kölluð Kúski.

Þó að Sippóra hefði verið dökk á hörund, var hún sennilega ekki sú kona sem nefnd er í 4. Mósebók 12:1, þar sem Móse hafði verið giftur Sippóru áður en hann leiddi Ísraelsmenn út úr Egyptalandi.

Spurning: Í 4. Mósebók 12:3, af hverju myndi Móse skrifa að hann væri auðmjúkur maður?

Svar: Þessi vers var skrifuð (af einhverjum) til að útskýra hvers vegna Móse gerði enga tilraun til að verja sig hér. Í bókinni Haley's Alleged Discrepancies of the Bible (bls. 248) er talið að Móse hafi skrifað þetta vers til að segja hlutlaust hvers vegna hann verjaði sig ekki. Önnur dæmi í fornum bókmenntum um fólk sem hefur skrifað um sig í þriðju persónu eru Júlíus Caesar (The Alexandrian War 75), Páll postuli (2 Korintubréf 11:5; 12:11-12), líklega Jóhannes og mjög líklega Markús.

Hins vegar telja margir aðrir kristnir að mun líklegra sé að þetta hafi verið skrifað á Mósear tíma, af rithönd undir umsjón Móse.

Spurning: Í 4. Mósebók 12:14, af hverju myndi faðir nokkurn tíma spúa í andlit dóttur sinnar?

A: Þetta skipar né hvetur til þess. Sérstaklega á Mið-Austurlöndum er það að spúa á einhvern leið til að sýna fyrirlitningu. Þessi vers segir að faðir sem spýtir í andlit dóttur sinnar sýni hversu fyrirlitlegur hann telji gjörðir hennar. Guð er ekki að segja föðrum að gera það, heldur segir hann Móse að í hans augum væri gagnrýni Miríams á Móse alveg jafn slæm.

Spurning: Í 4. Mósebók 13:3, komu tólf njósnararnir frá Paran eða frá Kades Barnea eins og segir í 4. Mósebók 20:1?

S: Þessi spurning er svipuð eftirfarandi: býr ríkisstjóri Kaliforníu í Kaliforníu eða í Sacramento (höfuðborg Kaliforníu)? Á sama hátt var Kades Barnea staður í eyðimörk Paran.

Spurning: Í 4. Mósebók 13:16 hvernig gat Móse endurnefnt Hoshea í Jósúa, þar sem í 2. Mósebók 17:9 og 24:13 er hann þegar nefndur Jósúa?

S: Atburðirnir í 2. Mósebók 17 áttu sér stað áður en Jósúa fékk nýtt nafn. Hins vegar skrifuðu Móse eða ritarar hans augljóslega 2. Mósebók 17 eftir að Jósúa fékk nýtt nafn. Það var betra að nota nýja nafnið í 4. Mósebók 13:16, þar sem lesendur þá og nú þekktu betur nýja nafnið en hið gamla. Til svipaðs dæmis í Nýja testamentinu kallar Matteus Símon þrisvar sinnum Símon Pétur og Pétur þrisvar sinnum áður en Jesús nefndi hann Pétur.

S: Í 4. Mósebók 13:32, hvernig gat Kanaön "gleypt íbúa sína", þar sem landið var svo gott eins og segir í 4. Mósebók 13:27?

S: Þetta mótsagnakennda atriði olli Ísraelsmönnum engu vandamáli, og ætti ekki að valda neinum öðrum vandræðum. Landið var frjósamt, en íbúar þess voru stríðsgóðir og ofbeldisfullir.

Q: Í 4. Mósebók 13:33, hvernig gátu Ísraels njósnararnir sagt að þeir hefðu séð Nefílímana, þar sem Nefílímarnir voru drepnir í flóðinu í 1. Mósebók 6?

S: Þeir sögðu aðeins að þeir hefðu séð Nefílímana, og það sem fólk segir er ekki alltaf satt. Annaðhvort:

1. Þeir áttu þetta sem myndlíkinguna.

2. Þeir rugluðu saman stórum mönnum og Nefílímum.

3. Njósnarnir sem töluðu voru ekki að segja sannleikann heldur ýkjuðu.

Spurning: Í 4. Mósebók 14:15, af hverju var Guð að íhuga að drepa alla Ísraelsmenn?

S: Hin alvísa Guð vissi að hann myndi ekki drepa alla Ísraelsmenn. Guð hótaði að drepa Ísraelsmenn til að sýna þeim hversu hættulega þeir lifðu. Hlýðni við Guð er ekki eitthvað sem á að taka léttvæglega. Á þessum tímapunkti hefði verið réttlátt að Guð hellti reiði sinni yfir þá, og hann vildi að þeir vissu að þeir væru á lífi vegna miskunnar hans, ekki vegna þess að þeir ættu það skilið.

S: Í 4. Mósebók 14:18, refsir Guð börnum fyrir syndir foreldra þeirra?

S: Börn bera ekki sök á syndum foreldra sinna (Esekíel 18:4,17-20). Hins vegar sýnir Biblían frá tímum Abels að fólk þjáist í þessu lífi af afleiðingum synda sem það er ekki sektt um. Auk þess geta börn, þegar þau eldast upp, valið hvort þau taki þátt í þeim syndum sem þau sáu foreldra sína fremja þegar þau voru lítil.

Spurning: Í 4. Mósebók 14:20-23,29, þar sem Guð fyrirgaf þjóðinni, af hverju leyfði hann þeim þá ekki að fara inn í Lofaða landið?

S: Guð getur fyrirgefið fólki syndir þess, en samt aga það, bæði til góðs fyrir það sjálft og sem fordæmi fyrir aðra.

S: Í 4. Mósebók 14:31-34, hvernig á maður að segja börnum sínum, eða öðrum sem fylgja fordæmi þínu, að gæta þess að herma ekki eftir því sem maður gerði í fortíðinni þegar maður klúðraði verulega?

S: Fyrst og fremst þarftu virkilega að segja þeim það, annars munu þau hafa tilhneigingu til að halda að ef hlutirnir gengu vel hjá þér þá sé það ekki alvarlegt ef þau gera það líka. Í öðru lagi þarftu ekki að fara nánar út í syndina, sérstaklega ef það gæti freistað þau til að gera hið sama. Fólk gæti viljað fara nánar út í málið til að afsaka, eða að hluta til afsaka, það sem það gerði, og það viltu ekki gera. Að lokum skaltu leggja áherslu á að þegar þeir syndga, hvort sem er á þennan hátt eða annan, geti þeir iðrast og samt haldið áfram, þó að í sumum tilvikum kunni þeir bókstaflega að hafa misst tækifærið til að komast sjálfir inn í Lofaða landið.

Sp.: Í 4. Mósebók 14:34, hvers vegna taldi Guð einn dag njósnanna jafngilda einu ári refsingar?

S: Ritningin segir það ekki. Hins vegar virðist fjörutíu daga bið fyrir fjörutíu daga sameiginlegri óhlýðni mjög væg. Stundum, ef fólk ákveður að vera áfram í sama ástandi og hafnar því að þroskast til að þjóna Guði, virðist það eðlilegt að það haldist þannig.

Spurning: Í 4. Mósebók 14:34-35, þar sem allir fullorðnir nema tveir dóu í eyðimörkinni á þessum fjörutíu árum, hvar eru öll bein þeirra í dag?

S: Ef þeir gáfu líkamin ekki djúpa graf, hefðu þau molnað niður eða verið tekin af villidýrum.

S: Í 4. Mósebók 15:5,10, þar sem vín er [meðal annars] talið vont, af hverju var víni fórnað Guði?

S: Engin vers í Gamla eða Nýja Testamentinu segir að það sé rangt að drekka vín. Margir versar kenna hins vegar að það sé rangt að verða ölvaður. Sjá umfjöllun um 1. Tímóteusarbréf 5:23 fyrir frekari upplýsingar.

Spurning: Í 4. Mósebók 15:16, af hverju gilda sömu lög fyrir Ísraelsmenn og aðra í landinu?

S: Það var engin mismunun í dómstólum. Lögin um morð, þjófnað, falskar vitnisburðir o.s.frv. voru hin sömu fyrir Ísraelsmanninn sem og hinn ó-ísraelska. Vitnisburður manns sem ekki var Ísraelsmaður var talinn jafngildur vitnisburði Ísraelsmanns, og vitnisburður konu var jafngildur vitnisburði karla, ólíkt því sem gildir í mörgum múslimskum löndum. Það er þó rétt að þeir sem ekki voru Ísraelsmenn og bjuggu í Ísrael þurftu að virða suma af trúarlögunum, en þeir þurftu ekki að færa fórnir.

Spurning: Í 4. Mósebók 15:32-36, af hverju var maður drepinn fyrir að safna viði á hvíldardeginum?

A: Það var í lagi að safna viði á öðrum dögum. Hins vegar sýndu gjörðir hans á þessum tíma algjöra fyrirlitningu á lögmáli Guðs. Það var fyrirlitningarhatturinn, ekki viðasöfnunin, sem maðurinn var steinaður fyrir.

S: Í 4. Mósebók 15:35-36, hvað er óvenjulegt við þennan kafla?

S: Þetta er uppbyggt sem hebreskt kíasma.

- Og Drottinn sagði við Móse,

- - "Maðurinn skal vissulega vera steinaður til dauða.

- - - Allur söfnuðurinn skal steina hann fyrir utan herbúðirnar."

- - - Þannig tók allur söfnuðurinn manninn út fyrir herbúðirnar og

- - og steyptu hann til bana,

- eins og Drottinn hafði boðið Móse.

Spurning: Í 4. Mósebók 16:6-7, af hverju bað Móse þá um að setja eld í reykelsiskerin sín, þar sem hann vissi hvað varð um Nadab og Abihu?

A: Þeir vissu hvað varð um Nadab og Abihu jafnmikið og Móse. Þeir gerðu það engu að síður því þeir voru svo staðráðnir í að andæfa Móse. Kannski var Móse hvorki góður né vondur við þá, en ef þeir vildu tilbiðja Guð á sinn eigin, aðskilda hátt, sagði Móse þeim að gera það og við skulum sjá hvað Guð muni gera.

Sp.: Í 4. Mósebók 16:13-14, hvað með kvörtun Datan og Abíram? Guð lofaði þeim að þeir myndu fara inn í land mjólkur og hunangs, en í 4. Mósebók 14:29-34 kom fram að Guð myndi aldrei leiða þá þangað, heldur aðeins börn þeirra.

S: Fólkið skildi vissulega loforðið sem svo að Ísraelsmenn myndu fara til hins lofaða lands, en ekki endilega að hver og einn sem var til staðar myndi lifa til að komast þangað. Guð sagði ekki að hann ætlaði að þvinga einstaklinga inn í hið lofaða land. Þegar þeir neituðu að fara inn refsaði Guð opinberu uppreisn þeirra með því að virða að eilífu ákvörðun þeirra sem höfðu rebbað.

Ef þú velur af fúsum og frjálsum vilja að gera uppreisn gegn Guði, gæti Guð síðar veitt þér iðrunarhjarta til að snúa þér til Hans. Á hinn bóginn þarf Guð ekki að gera það, og það er ekki krafist af Honum.

S: Í 4. Mósebók 16:31 gleypti jörðin Kóra, Dátan og Abíram og fjölskyldur þeirra. Í 4. Mósebók 16:35 brann hinir 250 menn, sem ekki voru skyldmenni þeirra, til bana í eldi.

S: 4. Mósebók 16:31 sýnir að jörðin gleypti Korah, Dathan, Abiram og fjölskyldur þeirra. 4. Mósebók 16:35 sýnir að eldur brenndi hina 250 menn sem ekki voru skyldmenni Korah.

Sp.: Í 4. Mósebók 16:31-35, hvernig gat það verið réttlátt að jörðin gleypti jafnvel hin smæstu (4. Mósebók 16:27) af Korah, Datan og Abíram líka?

S: Það var réttlátt vegna þess að Guð hefur rétt til að ákveða líftíma hvers einstaklings eins og hann kýs, og hann hefur ekki skuldbundið sig til að veita öllum sama líftíma. Þetta er mjög svipað spurningunni um hvers vegna Guð lét jafnvel drepa ungbörn Kanaana. Sjá umfjöllun um Jósúa 6:21 fyrir svarið.

S: Í 4. Mósebók 16:32, voru allir menn Korah drepnir, eða aðeins sumir eins og í 4. Mósebók 26:11?

S: Allir menn Kóra sem fylgdu Kóra voru drepnir, en þeir sem fylgdu honum ekki voru ekki drepnir. 4. Mósebók 26:11 sýnir skýrt að sumir af niðjum Kóra gerðu ekki uppreisn og voru ekki drepnir. Reyndar var spámaðurinn Sámúel afkomandi Kóra (1 Króníkubók 6:22-28).

Spurning: Í 4. Mósebók 16:37-38, hvernig urðu reykelsiskerin hjá uppreisnarmönnunum heilög?

S: 4. Mósebók 16:39-40 svarar hvers vegna Guð kaus að tilnefna þau til að vera minnt sem heilög.

Uppruni: Það var fært Guði.

Notkun: Bronsið var notað til að húða altarið.

Áminning: Þetta átti að vera merki um að Ísraelsmenn myndu ekki reyna að koma til Guðs á eigin forsendum.

Engin merki eru um að þessir 250 menn hefðu gert fleiri slæm verk en aðrir. Þeir töldu hins vegar að þeir gætu komið til Guðs á sinn eigin hátt, ekki Guðs veg, með eigin réttlæti í stað fórna sem Guð krafðist. Fólk reynir enn í dag svipaða hluti.

Spurning: Í 4. Mósebók 16:45-47, hvers vegna hóf Guð að drepa alla Ísraelsmenn?

A: Allur söfnuðurinn var að kvarta gegn Móse og Aroni. Þó að aðgerð Guðs hafi verndað Móse og Aron, hefði Guð getað verndað þá á aðrar leiðir líka. Megin tilgangur Guðs með því að senda hina yfirnáttúrulega snöggu plágu virðist vera aga til að kenna Ísraelsmönnum að herða ekki hjörtu sín í uppreisn gegn Guði.

Spurning: Þar sem í 4. Mósebók 17:5 stendur að Guð hafi notað staf Arons til að stöðva kvartanir Ísraelsmanna, hvernig stendur þá á því að þeir kvörtuðu enn í 4. Mósebók 20:2-5?

S: Kraftaverk stafs Arons hafði skammtímáhrif á að stöðva kvartanir þeirra í 4. Mósebók 17. Reyndar komu Ísraelsmenn nánast á gagnstæða öfgann í 4. Mósebók 17:12-13.

Þegar Ísraelsmenn kvörtuðu síðar í 4. Mósebók 20 var sama stafinn notaður (4. Mósebók 20:8-9) til að stöðva kvartanirnar þá.

Því miður breytti ytra kraftaverk Arons stafs ekki hjörtum fólksins að innan, og það gat ekki stöðvað kvartanirnar varanlega.

Spurning: Í 4. Mósebók 17:8-10, hvernig gat skorin grein blómstrað og borið möndlur, þar sem möndlviður hefur ekki þessa eiginleika?

S: Guð, sem gerði plöntur færar um að vaxa og bera fræ, gerði þetta að veruleika á undraverðan hátt.

Spurning: Í 4. Mósebók 18:1-2, hvers vegna gerði Guð þessa menn og syni þeirra ábyrgða fyrir munum sínum?

S: Ætt Árons er Leví-ættin, svo þetta þýðir að levítarnir, þar á meðal Áron og synir hans, voru ábyrgir fyrir brotum sem framin voru gegn tjaldinu. Áron, synir hans og afkomendur þeirra einir voru ábyrgir fyrir brotum sem framin voru gegn prestastéttinni.

Þessir menn voru ekki einungis ábyrgir fyrir því sem þeir gerðu persónulega, heldur einnig fyrir brot gegn helgidóminum og prestastéttinni. Fólk mátti ekki nálgast tjaldið án leyfis þeirra, svo ef þeir voru gáleysislegir í vörslu sinni á tjaldinu og aðrir vanhelguðu það, yrðu þeir einnig ábyrgir fyrir eigin gáleysi.

S: Í 4. Mósebók 18:2, hvað er óvenjulegt við þennan vers?

Svar: 4. Mósebók 18:2 er orðaleikur, þar sem "join you" weyillawu er orðaleikur við "Leví" lewi. Þannig að ofurbókstafleg þýðing er: "Ætt Leví … mun 'levi' með ykkur."

S: Í 4. Mósebók 19:8, hvers vegna var presturinn óhreinn til kvölds, þar sem hann var að hlýða Guði varðandi fórn rauðu kálfkonunnar?

S: Hér er áhugaverð staða þar sem prestur, sem hlýðir vilja Guðs, verður óhreinn. Það er ekki sagt að presturinn hafi syndgað, né að Guð hafi verið óánægður með hann, heldur aðeins að hann var óhreinn og gat ekki nálgast helga hluti um tíma. Þannig er skýr aðgreining milli athafnaóhreininda og persónulegrar sektar.

Þegar Jesús dó á krossi varð hann óhreinn um stund í augum Guðs föður. Þetta gerði hann hlýðið til að taka á sig refsingu fyrir syndir okkar. Jesús var ekki syndugur, og Satan "kom ekki inn í Jesú" eins og sumir sektafræðingar kenna; heldur varð Jesús einfaldlega óhreinn.

S: Í 4. Mósebók 20:1, var Kades í eyðimörk Zín, eða var Kades í eyðimörk Paran eins og segir í 4. Mósebók 13:26?

S: Sinai-skaginn hafði fjórar eyðimerkursvæði:

Eyðimörk Shúr í norðvestri, sem markaðist af Egyptalandi í vestri, Nílarfljótinu í austri og Elím í suðri. 1. Mósebók 16:7; 20:1; 25:18; 2. Mósebók 15:22; 1. Samúelsbók 15:7; 27:8

Eyðimörk Sín í suðvestur. Hún var á milli Elím [í norðri] og Sinaj [í austri] samkvæmt 2. Mósebók 16:1. 2. Mósebók 17:1 og 4. Mósebók 33:11,12 nefna einnig eyðimörk Sín.

Eyðimörk Parans á suðausturhlið. Hún markaðist af eyðimörk Sin til norðurs og Kades til vesturs. 1. Mósebók 21:21; 4. Mósebók 10:12; 12:16; 13:3,26; 5. Mósebók 1:1; 33:2; 1. Samúelsbók 25:1; 1. Konungabók 11:18.

Eyðimörk Zín var á norðausturhlutanum og náði til Dauðahafsins og Arabah-dalsins í austri og borgarinnar Kades í vestri. 4. Mósebók 13:21; 20:1; 27:14; 33:36; 34:3,4; 5. Mósebók 32:51; Jósúa 15:1,3

Kades var á landamærum eyðimerkur Paran og eyðimerkur Zín.

Spurning: Í 4. Mósebók 20:8, ætti fornafnið að þýðast sem "hans" eins og í KJV, eða sem "þess" eins og í öðrum þýðingum?

S: Fræðilega séð má gyðingahreiminn rétt þýða annað hvort sem "þess" eða "hans". En í þessu samhengi ætti hann líklega að vera "þess", því Móse er sagt að tala við klettinn.

Spurning: Í 4. Mósebók 20:10-13, af hverju var Guð reiður Móse, þar sem Móse gerði það sem Guð bað hann um?

S: Móse gerði rétt en hann hafði ranga afstöðu og sýndi hana öðrum. Í stað þess að slá klettinn sem kraftaverk sem beindi athyglinni að miskunnsömum forsjá Guðs, sló Móse klettinn greinilega í reiði og sagði: "Heyrið nú, þið uppreisnarmenn…"

Hér er lærdómur fyrir okkur. Ef við gerum það sem Guð vill, en með röngu hugarfari, þá er Guð heldur ekki ánægður með það sem við gerum.

S: Í 4. Mósebók 20:12, var Móse meinað að fara inn í Kanaön vegna vantrúar, eða uppreisnar (4. Mósebók 27:12-14), misgjörðar (5. Mósebók 32:51-52), eða hvatvísra orða (Sálmur 106:32-33)? (Þetta spurði trúleysingji.)

S: Það var aðeins eitt atvik, við vötn Meribah, og öll fjögur versin lýsa sömu ástæðunni.

4. Mósebók 20:12 segir að vegna þess að Móse trúði ekki Guði, til að sýna Guði virðingu í augum Ísraelsmanna.

4. Mósebók 27:12-14 segir að Móse hafi gert uppreisn gegn boði Guðs um að sýna Honum virðingu.

5. Mósebók 32:51 segir að Móse hafi misgert [syndgað] gegn Guði, vegna þess að Móse heiðraði Guð ekki meðal Ísraelsmanna.

Sálmur 106:32-33 segir að þeir (Ísraelsmenn) hafi risið upp gegn anda Guðs við vatnið Meríbah, og þess vegna talaði Móse óhugsið.

Allir versin gefa samræmda mynd af sögunni. Ísraelsmenn gerðu uppreisn gegn Móse (4. Mósebók 20:2-5; Sálmur 106:33), Móse trúði ekki á forsjá Guðs (4. Mósebók 20:12). Óhófleg orð hans (4. Mósebók 20:10; Sálmur 106:33) sýndu ekki Guði virðingu meðal Ísraelsmanna (4. Mósebók 20:12; 27:12-14; 5. Mósebók 32:51).

Það er engin spurning um hvað gerðist, og síðustu þrír kaflarnir eru einfaldlega áminningar um það sem fólk getur lesið sjálft í 4. Mósebók 20.

S: Í 4. Mósebók 20:16, leiddi engill Ísraelsmenn út úr Egyptalandi, eða var það Guð sjálfur í 2. Mósebók 3:8?

S: Margir versir segja að það hafi verið Guð sem leiddi þá út úr Egyptalandi. Í 4. Mósebók 20:16 stendur á hebresku að Guð sendi engil og [*] leiddi okkur út úr Egyptalandi. [*] er ónefnt í versinu og getur vísað til engilsins eða til Guðs sjálfs.

[*] þarf í raun ekki að tilgreina, því það gildir um báðar tilgáturnar. Guð hefði getað látið engla sína skapa ský og eldstólpann og senda sterkan vind sem skildi Rauðahafið. Guð sjálfur tók þátt á að minnsta kosti tvo vegu.

1. Englarnir störfuðu í fullri hlýðni við boð Guðs.

2. Guð sjálfur var einnig staðbundinn þar, sem gæti skýrt hversu harðar refsingarnar voru fyrir syndir þeirra.

Spurning: Í 4. Mósebók 20–24, hver er utanbiblíuleg sönnun þess að Bileam hafi verið raunverulegur maður?

A: Árið 1967, í Jórdanadölunum við Beir Allah (eða Deir 'Alla), fundu fornleifafræðingar ritunaræfingu skólanema sem nefndi Balaam son Beors þrisvar sinnum. Hún var geislakolefnisgreind til áranna 800/760 f.Kr. Hún var fyrst birt árið 1976. Sjá einnig J. Hoftijzer "Spámaðurinn Balaam í arameískri rúnskrift frá 6. öld" í Biblical Archaeologist 39 (1976) bls. 11–17 og Jo Ann Hackett The Balaam Text from Deir 'Alla (1984).

Sjá J.E.P.D.-kenninguna eftir Walter Kaiser yngri, The Expositor's Bible Commentary, bindi 4, bls. 759, eða The NIV Study Bible, bls. 223, eða hlustaðu á hljóðupptöku Johns Ankerberg, Exploding the J.E.P.D Theory, eftir Walter Kaiser yngri.

Spurning: Í 4. Mósebók 21:6,8 hvernig voru þessar ormar "eldlegar"?

S: Þetta þýðir ekki endilega að þær hafi glóað eða verið skærrauðar. Heldur þýðir það að bit þeirra hafi fundist eins og eldur.

Spurning: Í 4. Mósebók 21:9, af hverju þurftu Ísraelsmenn að horfa til bronsnámsins eftir bít, þar sem þetta virðist vera skurðgoðadýrkun?

S: Guð skipaði þeim að horfa á bronsorminn á staf svo að þeir grærðu úr ormabitinu. Hins vegar gerðu menn síðar í sögunni þetta að skurðgoði og kölluðu bronsorminn Nehushtan. Vegna þessa skurðgoðadýrkunar skipaði Hisekía að ormurinn yrði eyðilagður í 2. Konungabók 18:4.

Fyrsti höfundurinn sem vitað er að hafi svarað þessari andmælum var Tertullían í Fimm bókum gegn Marcion, bók 2, kafli 22, bls. 314 (207/208 e.Kr.). Á undan því skrifuðu Barnabasarbréfið (um 70–130 e.Kr.) kafli 12, bls. 145, og Fyrsta verjandi ræðan eftir Justin Martyr (150 e.Kr.) kafli 50, bls. 183, einnig um þetta, en þeir virtust ekki sjá neina erfiðleika í umræðunni.

Sp.: Í 4. Mósebók 21:14, hvað er "Bók herferða Drottins"?

S: Við vitum aðeins af þessari bók af tilvísun í hana í Biblíunni. Þessi bók var greinilega staðreyndasögulegur frásögn af þessum atburðum. Engin umræða er um að hún hafi verið orð Guðs né að hún hefði átt að vera í ritningunum.

S: Í 4. Mósebók 21:29 og Jeremía 48:46, hver er Kemosj?

S: Kemosj var goð Moabítanna. 2. Konungabók 3:27 segir að ungbörn hafi verið fórnuð Kemosj.

S: Í 4. Mósebók 22:1; 26:3; 31:12; 33:48; 34:15; 35:1; og 36:13, hvað er óvenjulegt við þessa setningu?

S: Orðasambandið "Jórdan Jeriho" er óvenjuleg leið til að lýsa þessum á. Það gæti einfaldlega verið lýsing á því hvar Jórdanfljót var, en fótnótur NIV segja að það gæti verið mjög forn nafngift á þann á.

Q: Í 4. Mósebók 22:5, er til nokkur utanbiblíulegur vitnisburður um heimabæ Balaams, Pethor?

A: Mögulega svo. Áletrun Shalmanesar II nefnir bæ við Efrat- og Sagur-árnar rétt vestan við Karkemish sem kallast Pitru, og þetta gæti verið Pethor. Í Asimov's Guide to the Bible, bls. 183, kemur einnig fram að Egyptar kölluðu hann Pedru.

Q: Í 4. Mósebók 22:5-7 var Balaam fyrst og fremst sannur spámaður Guðs sem lét gráðgi blekkja sig, eða var hann fyrst og fremst heiðinn spámaður sem hinn sanni Guð talaði gegnum í þessu tilfelli?

S: Ritningin segir það ekki. Hins vegar, vegna illu ráðsins sem hann gaf síðar, var hjarta Balaams vissulega ekki með Guði og þjóð hans. Ef treysta má skóladrengjaæfingu frá 800/760 f.Kr. sem grafin var upp, virðist sem Balaam hafi verið heiðinn spámaður sem Sannur Guð talaði í gegnum á þessum tíma.

Sp.: Í 4. Mósebók 22:7, hvernig gat Guð gefið spádóm einhverjum sem stundaði spádóm?

S: Guð getur gefið spádóm hverjum sem hann vill. Ritningin segir ekki til um hvort Bileam stundaði fyrst spádóm eða hvort honum var fyrst veittur spádómurinn, og það hefði getað verið hvoru tveggja.

Ef Balaam reyndi fyrst að stunda spádóm gagnvart hinum sanna Guði, leyfði Guð það sem hann gerði í fáfræði og leiðrétti það ekki á þeim tíma.

Ef Balaam fékk fyrst spádómsgáfuna og síðar syndgaði með því að reyna að "örva og auka" spádómsgáfu sína með spádómi, væri þetta dæmi um að Guð tekur ekki gjafir okkar frá okkur þegar við syndgum. Fyrir nokkuð svipað dæmi, þegar Jesús læknaði tíu holdsveika í Lúk. 17:12-17 og aðeins einn sneri aftur til að þakka honum, spurði Jesús hvar hinir níu væru, en Jesús ógilti ekki lækningu þeirra sérstaklega.

Spurning: Í 4. Mósebók 22:7, þegar Balaam notaði spádóma til að bölva öðrum en Ísraelsmönnum, virkuðu bölvun hans nokkurn tíma?

A: Þó að þeir sem greiddu Balaam hafi talið að bölvunarnar gætu virkað, segir ritningin ekki hvort þær hafi raunverulega virkað eða ekki. Að minnsta kosti hvað Ísrael varðaði vissi Balaam að bölvun hans var gagnslaus.

Sjá Stjörnuspeki og spáíburðarfenómen fyrir frekari umfjöllun um þá skoðun að engar bölvanir Balaams hafi nokkru sinni virkað nema sem lyfleysa.

Sp.: Í 4. Mósebók 22:12-17, hvers vegna var Guð mjög reiður við Bileam þegar hann leyfði honum að fara?

S: Til að græða peninga vildi Bileam óhlýða Guði eins mikið og mögulegt var. Eins og segir í 735 Baffling Bible Questions Answered, bls. 74–75, gaf Guð honum leyfi en ekki fyrirmæli. Þó að Bileam hlýddi boði Guðs um að bölva Ísrael ekki, ráðlagði hann Balak hvernig hann gæti siðspillt Ísraelsmönnum og vakið reiði Guðs yfir þeim, eins og segir í 4. Mósebók 31:16; 25.

Spurning: Í 4. Mósebók 22:22–33, af hverju var Guð reiður Balaam, þar sem Balaam virtist hlýða Guði?

S: Að lesa allt kaflann er fræðandi um þá tegund hlýðni sem Guð óskar eftir. Bileam gerði aldrei eina einustu gjörð sem beint óhlýddi Guði. Þegar sendimennirnir komu sagði Bileam þeim hins vegar ekki að fara, né að hann vildi ekki fara með þeim, því það myndi ekki þóknast Guði. Í staðinn, þrátt fyrir að Bileam vissi hvað Guð vildi, sagðist hann vilja fara með þeim, en Guð neitaði Bileam. Bileam reyndi að halda sig sem lengst frá því að hlýða vilja Guðs, án þess að óhlýða sér beint Guði. Þess vegna var Guð reiður á hann.

Sjá Encyclopedia of Bible Difficulties bls. 140 og sérstaklega Hard Sayings of the Bible bls. 166-168 fyrir ítarlega umfjöllun.

Sp.: Í 4. Mósebók 22:27-28, er talandi asni fáránlegur? (Múslimi spyr þetta.)

S: Ef maður trúir sannarlega að Guð sé almáttugur, getur Guð gert hvað sem er.

Músliminn kann að vera ómeðvitaður um hvað er í eigin hadísum. "Spámaðurinn stóð við stöng daggjafa (á meðan hann flutti prédikun). Þegar prédikunarstóllinn var settur fyrir hann heyrðum við stöngina gráta eins og óléttan hryssuþrél til þess að spámaðurinn steig niður af prédikunarstólnum og lagði höndina yfir hana." (Bukhari bindi 2, bók 13, kafli 24, nr. 41, bls. 19). Ég trúi ekki að þetta hafi gerst, en ég hafna ekki því að hinn almáttugi Guð hefði máttinn til að láta það (eða hvað annað) gerast.

S: Í 4. Mósebók 22:34, hlýddi Bileam Guði með því að tala eingöngu það sem Guð bað hann að segja?

S: Samkvæmt 4. Mósebók 22:38 hlýddi Bileam þá. Hins vegar gaf hann síðar illráð (en rétt) um hvernig skyldi snúa Ísraelsmönnum frá Guði.

Sp.: Í 4. Mósebók 22:41, er það rétt að Baal, sem þýðir "Herra", hafi aldrei verið nafn neins sérstaks guðs, eins og hinn efaskeiði Asimov's Guide to the Bible, bls. 185, heldur fram?

A: Isaac Asimov gefur hér rangar upplýsingar. Fyrir utan Biblíuna nefnir ugoritísk bókmenntir sérstakan líkansmynd sem kallast Baal, eins og kemur fram í Wycliffe-orðabók um biblíu fornleifafræði, bls. 121. Á bls. 593 er ein sérstök ritgerð kölluð "Baal-epos".

S: Í 4. Mósebók 23:10, hvernig stendur á því að spádómur Balaams um að deyja dauða hinna réttlátu hafi örugglega ekki rætst?

A: Bileam ráðlagði Moabítum og Midíanítum að snúa Ísraelsmönnum frá Guði með því að senda konur sínar til að eiga samræði við þá (4. Mósebók 31:16). Ísraelsmenn drápu Bileam samkvæmt 4. Mósebók 31:8 og Jósúa 13:22.

Balaam var ekki að lýsa spádómsveruleika, heldur einungis að tjá ósk sína um að hann dæi dauða hinna réttlátu. Ósk hans rætist ekki vegna eigin syndar. Á sama hátt geta menn í dag einlæglega haft góðar óskir sem rætast ekki vegna eigin sök.

Spurning: Í 4. Mósebók 23:24, hvers vegna spáði Bileam að Ísraelsmenn yrðu eins og ljón sem drekkur blóð bráðar sinnar, þar sem blóðdrykkja er bönnuð?

S: Líón drepu óhrein dýr og drukku blóð. Bæði voru bönnuð mönnum, en ekki líónum. Meginatriðið var ekki að lifa eins og líón, heldur að Ísraelsmenn yrðu jafn sterkir og grimmir í orrustu og líón.

Sp.: Hvað segir 4. Mósebók 23:19 um hugmyndina um Guð sem kjarna mormónismans (LDS), að "eins og maðurinn er, var Guð einu sinni, eins og Guð er, getur maðurinn orðið"?

S: Ólíkt mormónsku guðfræði segir það að

a) Sannur Guð er ekki maður.

(Mormónn gæti sagt að Guð sé ekki maður lengur, heldur hafi hann verið maður og sé nú dýrðlegur maður. Ég hef þó aldrei heyrt mormón nota þessa setningu.)

b) Sanni Guð er hvorki sonur né afkomandi manns, sem útilokar lið a).

Sjá einnig 1. Samúelsbók 15:29 og næstu spurningu.

S: Fyrir 4. Mósebók 23:19, hverjar eru svör mormóna?

Svar: Einn mormónsmaður sem ég ræddi við virtist bera mikla virðingu fyrir Biblíunni. Þegar ég lét hann lesa þennan vers, án þess að ég gaf honum neina skýringu, sagði hann: "Jæja, jæja, þetta er bara rangt." Við ræddum ekki mikið meira, en mér fannst ég hafa sinnt mínu hlutverki. Ég sýndi honum muninn á Biblíunni og því sem mormónismi hafði kennt honum, og nú var hann kominn með val að gera.

Ég hef rætt við fleiri mormóna en ég man um þennan vers sem og 1. Samúelsbók 15:29, og með einni undantekningu höfðu þeir allir ekkert svar.

Hins vegar hafði einn mormóns­boðberi sem ég ræddi við svar. Hann sagði að versið þýddi: "Guð er ekki maður sá að hann ljúgi, né sonur manns sá að hann iðrast."

Nokkur atriði hér:

1. Orðin "konar" eru ekki í hebresku.

2. Hin nýja túlkun "tegund af" var óþekkt hjá öllum gyðinglegum, kristnum og jafnvel villitrúarlegum rithöfundum þar til mormónismi hófst á 19. öld.

3. Þar sem enginn trúarmaður sem talar hebresku eða grísku myndi skilja versið svona, þá var þetta, ef rétt túlkun væri, "leynihjálpræði" sem aðeins mormónar gátu skilið.

Varist ef til þess að guðfræði ykkar haldi velli þurfið þið að túlka setningu á erlendu tungumáli á þann hátt að enginn móðurmálsmaður þess tungumáls finnist sem myndi þekkja hana þannig.

Spurning: Í 4. Mósebók 23:19, af hverju ættum við að veita athygli einhverju sem maður sem stundaði spádóm sagði?

A: Þó að Bileam syndgaði mikið síðar, á þessum tíma, þegar hann talaði þessi orð, var hann að tala orðin sem Guð lagði í munn honum (4. Mósebók 23:16), og aðeins það orð sem Guð lagði í munn honum (4. Mósebók 22:38).

Q: Í 4. Mósebók 23:19, hvers vegna stendur að Guð iðrast ekki / breytir ekki um skoðun, þegar í 1. Samúelsbók 15:35 og 2. Mósebók 32:14 stendur að hann geri það? (muslimaniði sagði þetta)

S: Opinberuð vilji Guðs er oft tímabundinn og skilyrður, og er stundum útskýrður sem mannmyndleg tjáning.

Tímabundið: Guð sagði uppreisnarkynslóðinni að hann myndi ekki ganga með þeim. Þau dóu öll, og Guð gekk með næstu kynslóð.

Skilyrt: Margar hótanir eða loforð Guðs eru með skýru eða óskýru skilyrði. Fyrir nokkur dæmi um óskýr skilyrt hótanir, sjá Jónas 3 og 1. Mósebók 20:3.

Mannlíking: Guð, sem er handan tíma, vissi fyrirfram hvað þeir myndu gera og vissi fyrirfram hvað hann myndi gera. Hins vegar getur verið erfitt fyrir fólk að sjá það og jafnframt sjá að fólkið hafði samt raunverulegt val. Vissulega, ef Guð hefði einfaldlega sagt þeim fyrirfram hvað þeir myndu gera og hvað hann myndi gera, hefði það takmarkað val þeirra.

Maður þarf ekki að vera sammála né einu sinni skilja hugmyndina um að Guð sé handan tíma. Þeir þurfa ekki að velta tímaleysi fyrir sér áður en Guð mun eðlilega eiga samskipti við þá á merkingarfullan hátt. Guð á samskipti við fólk á máli sem allir skilja.

Spurning: Í 4. Mósebók 24:7, hvernig gat Agag verið á lífi á þessum tíma, þar sem Agag lifði á tíma Sáuls konungs í 1. Samúelsbók 15:8?

S: Það eru tvær mögulegar svör.

Tveir konungar með sama nafn: Það er ekki óalgengt að konungar beri nafn forvera síns. Dæmi eru margir breskir konungar sem hétu Henrik, tveir norðlægir Ísraelskonungar sem hétu Jeróbóam, tveir fönískir konungar sem hétu Hiram og margir egypskir faraóar sem hétu Þótmóse og Ramses. Þannig var Agag á dögum Sáuls eftirmaður Agags sem hér er nefndur. Þannig er þessi spurning eins og að spyrja: "Hvernig gat Henrik VIII Englandskonungur látið eiginkonur sínar af lífi þegar Henrik I dó áratugum áður en þær fæddust?"

Agag titill, líkt og Faraó: Föníska Corpus Inscriptionum Semiticarum I 3196 nefnir Agag á öðrum tíma og stað en þessir tveir Agagar. Við vitum lítið um Amalekíta, og "Agag" gæti hafa verið titill leiðtoga Amalekíta, rétt eins og Faraó var titill leiðtoga Egyptalands. Skýringarrit Keil-Delitzsch á Gamla testamentinu, bindi 1, bls. 189, styður þessa sýn.

Q: Í 4. Mósebók 24:8 og Jesaja 34:7, af hverju nefna sumar enskar þýðingar þetta sem einhyrning?

Þeir þýða þetta rangt. Í 5. Mósebók 33:17 er notað sama hebreska orðið, og dýrið hefur fleiri en eitt horn.

Það er til tegund antilóps í arabískri eyðimörk sem kallast oryx, sem hefur tvö löng bein bein horn en þau eru þétt saman, og séð úr hliðinni lítur það út eins og það hafi aðeins eitt horn. Það gæti verið uppruni evrópskrar goðsagnarinnar um einhyrninga.

Sjá Stephen Caesar "Dýrafræði í Fimmbókunum: Þrjár meinta villur" Science, Scholarship and Scripture í The Christian News 2. júlí 2001, bls. 26. Sjá einnig Hoch, E. (1979) "Hugleiðingar um forsögulegt líf á Umm an-Nar (Trucial Oman) byggðar á dýraafgangi frá þriðja árþúsundinu f.Kr." Í South Asian Archaeology 1977. Og Harrison, D.L. og P.J.J. Bates (1991) "Spendýr Arabíu," 2. útg. Sevenoaks, Kent (England): Harrison Zoological Museum.

Q: Í 4. Mósebók 24:17, hver er hér spáð?

S: Það eru tvær notkunarmöguleikar.

Strax: Fyrir tafarlausa eyðingu Móabs og Edóms er spáð konungi Davíð eða ættkvíslinni Júda.

Messíasleg: Þetta er líklega einnig forsögn um Jesú, sem og Júda, sem myndi koma og eyða öllum herjum sem safnaðist gegn Honum. Essíar og aðrir töldu þetta einnig vera messíasspádóm. Simon bar Kosiba, sem leiddi uppreisn gegn Rómverjum árin 132–135 e.Kr., var kallaður "Bar Kochba", eða "sonur stjörnunnar", vegna þessa vers.

Rithöfundar sem litu á þetta sem messíaslegt eru meðal annars Justin Martyr (sem skrifaði um 138–165 e.Kr.), Athanasius (296–373 e.Kr.) og gyðinglegu ritin Targum Onkelos, Targum Jonathan og Talmúdíngurinn í Jerúsalem, Taanith 68:4; Debarim Rabba (kafli 1), Pesikta Sotarta 58:1. Meðal Dødehafsritanna, Damaskus-skjalið (CD 7:9-20) og Stríðsskráin (1 QM:7).

Q: Í 4. Mósebók 24:24, hvernig geta skip komið og plágað Assýríu, þar sem Assýría var innilandi borg?

S: 4. Mósebók 24:24 segir "Assúr", ekki nánasta nágrenni borgarinnar "Assúr". Bæði Föníkumenn og Grikkir voru sífelld nál í hlið Assýríuveldisins. Til að gefa þér hugmynd um áhrif Föníkíu segir The New Bible Dictionary (1978) bls. 1194 að Föníkumenn hafi jafnvel verslað við Indland. Fyrir frekari upplýsingar um Fönikíumenn, sjá National Geographic Magazine, ágúst 1974, bls. 149–189.

Sp.: Í 4. Mósebók 25:1, hvað er óvenjulegt við orðaval hér?

S: Þetta gæti verið orðaleikur eða tvíræðni hér. Þó að wayyahel þýði "hóf", þá merkir rótin halal "að saurgera, vanhelga eða vanvirða".

Q: Í 4. Mósebók 25:7–13, af hverju lofsamaði Guð Pínehas fyrir að drepa Kozbí og Zimrí?

A: Fimm atriði til að íhuga í svari.

1. Fólkið var að fara í alvarlegt verkefni, innrás í Lofaða landið. Pínehas sýndi að hann skildi alvarleika guðlegrar helgi. Á undirferli skilði Balaam mikilvægi helgi. Þess vegna gaf Balaam árangursríkar ráðleggingar um að skaða Ísraelsmenn. Hins vegar var Balaam drepinn ásamt Kozbí og Zimrí í 4. Mósebók 31:8.

2. Sekur um dauðafélagssök vegna kynferðislegrar siðspillingar.

3. Það er mögulegt (en ekki sannað) að þessi siðspilling hafi tengst trúarlegum venjum.

4. Glæpurinn var enn alvarlegri vegna þess að hann var framin hreinskilnislega og þverskárlega fyrir framan alla söfnuðinn.

5. Pínehas var ekki sjálfskipaður refsimaður. Þar sem glæpurinn var dauðaflokksglæpur og Pínehas var í valdamannahlutverki sem prestur, var hann að framfylgja lögmáli Guðs fyrir Ísraelsmenn.

Spurning: Í 4. Mósebók 26:5-50; 57-62, ættum við að rannsaka þessar ættartölur, þar sem 1. Tímóteusarbréf 1:4 og Títusarbréf 3:9 segja að við eigum ekki að gefa okkur ættfræði?

S: Við eigum að virða orð Guðs jafnvel þó við sjáum ekki ástæðuna fyrir því að Guð villi að við lesum það. Þessar ættartölur höfðu sennilega mikla þýðingu fyrir gyðinga gamla testamentisins sem lásu þær. Hins vegar fáum við ekki jafn mikla visku, leiðréttingu og hvatningu og við fáum úr öðrum tegundum versanna í Biblíunni. 1. Tímóteusarbréf 1:4 segir að við eigum ekki að helga okkur endalausum ættartölum.

S: Í 4. Mósebók 26:14-18 og 1. Mósebók, hvernig stendur á því að ættbálkur Símeons missti um 60% af sínum meðlimum?

S: Flest ættbálkar misstu nokkra meðlimi, þar sem heildarfjöldinn fór úr 603.550 í 601.730. Hins vegar fór Símeon úr 59.300 í 22.200, eins og fram kemur í Asimov's Guide to the Bible, bls. 166. Wycliffe Bible Dictionary, bls. 1592, nefnir þetta einnig og segir að líkleg ástæða sé sú að margir þeirra hafi verið teknir af lífi ásamt leiðtoga sínum, Zimri, í tengslum við Baal-Peor atburðinn í 4. Mósebók 25:1-15.

Spurning: Í 4. Mósebók 26:51 hvernig stendur á því að þessi tala, 601.730, er nánast sú sama (0,3% lægri) og 603.550 menn í manntalinu sem tekið var yfir fjörutíu árum fyrr í 4. Mósebók 2:32?

S: Ritningin segir ekki af hverju þessar tölur eru svona nálægt hvor annarri, en sjá má tvær samverkandi ástæður:

Mannlegt: Vandræði í eyðimörkinni, orrustur og plágur lögðu mikið á Ísraelsmenn, og því fjölgaði þeim ekki.

Guðleg: Hefði fjöldinn verið meiri, gætu þeir haldið að fjörutíu árin af viðbótar flakki í eyðimörkinni hefðu verið jákvæð, því þá hefðu þeir fleiri vígamaður. Hefði fjöldinn verið mun minni, hefði annaðhvort Guð haft fleiri hermenn en þurfti í fyrsta sinn, eða þeir hefðu haft of fáa hermenn til að berjast. Þetta að fjöldinn er nánast sá sami sýnir að óhlýðni þeirra og refsingin höfðu hvorki hjálpað né skaðað þá hvað varðar fjölda vígamanna.

Spurning: Í 4. Mósebók 27:5, af hverju þurfti Móse að spyrja Drottin í stað þess að úrskurða kröfu þeirra á sanngjarnan hátt?

S: Þó að við vitum ekki um þetta tiltekna tilfelli, eru að minnsta kosti fjórar almennar ástæður fyrir því að gott er að biðja og leita til Drottins.

1. Kannski taldi Móse þegar að þær ættu að fá arf, en hann bað samt því hann gerði sér grein fyrir að hann gæti haft rangt fyrir sér.

2. Aðrir hafa mismunandi hugmyndir um arf fyrir konur. Til dæmis í íslam fá dætur aðeins helming arfsins af syni samkvæmt Súru 4:11. Í sumum menningarheimum gátu konur ekki erfð neitt.

3. Fordæmi var fyrir hendi í Jób, sem gaf dætrum sínum arf í Jób 42:15. Stundum getur einhver eins og Móse þegar haft rétta hugmynd en samt þurft leiðsögn Guðs um smáatriði. Til dæmis, þótt dætur Sélófhad og afkomendur þeirra erfðu landið að eilífu, þurftu þær að giftast innan ættbálksins samkvæmt 4. Mósebók 36:6-9.

4. Jafnvel þótt Móse hefði þegar vitað nákvæmlega hvað hann ætti að gera, þekkt alla smáatriðina og vitað að hann vissi þessi upplýsingar, var það að fara til Drottins í bæn og bíða eftir svari ekki aðeins að heiðra Guð og viðurkenna að Guð vissi betur en hann, heldur sýndi það einnig öðrum sem gætu haft aðra sýn að Móse tók ekki bara fljótfæra ákvörðun.

Spurning: Í 4. Mósebók 28, hvað er yfirlit yfir fórnirnar sem Guð skipaði?

S: Það voru fórnir vegna atburða og aðstæðna, og fórnir á ákveðnum tíma. 4. Mósebók 28 fjallar um fórnir á ákveðnum tíma. Þær eru:

Dagleg: (2. Mósebók 29:38-42; 4. Mósebók 28:3-8)

Vikulega: (3. Mósebók 23:3; 4. Mósebók 28:9-10)

Mánaðarlega við nýtt tungl: (4. Mósebók 28:11-15)

Ógerjaðar brauðs og páskar (3. Mósebók 23:4-14; 4. Mósebók 28:16-25; 5. Mósebók 16:1-8)

Hátíð vikanna (Pingstur) (3. Mósebók 23:15-21; 4. Mósebók 28:26-31; 5. Mósebók 16:9-12)

Hátíð lúðra (3. Mósebók 23:23-25; 4. Mósebók 29:1-6)

Fórnargjaldsdagurinn (3. Mósebók 16:1-28; 23:26-32; 4. Mósebók 29:7-11)

Hátíð skála (3. Mósebók 23:33-39, 43; 4. Mósebók 29:12-38; 5. Mósebók 16:13-17)

Sjá The Bible Knowledge Commentary: Gamla testamentið, bls. 248, fyrir töflu með mjög góðum smáatriðum um dagatalsoffrarnar.

Spurning: Í 4. Mósebók 30:1-15 hvers vegna gaf Guð þessi lög um eiða, þegar aldir síðar segir Jakobsbréfið 5:12 að eiða skuli ekki sverja?

S: Jakobsbréf 5:12 vísar til þess að leggja eið, ekki til allra loforða. 4. Mósebók 30:1-15 er almennari og vísar til þess að gefa loforð, hvort sem það er með eið eða ekki.

Sp.: Í 4. Mósebók 30:3-16, af hverju segir að eið konu megi ógilda af föður hennar eða eiginmanni? (Spurning frá múslimi.)

S: Giftar konur og ógiftar konur (sem voru líklega búsettar hjá foreldrum sínum) gátu látið eiginmann sinn eða föður ógilda eiða sína. Í fornu heimi bar eiginmaðurinn eða faðirinn ábyrgð á að afla tekna og eiður gat reynst fjárhagslega kostnaðarsamur. Hins vegar, eins og segir í 735 Baffling Bible Questions Answered, bls. 75: "Mikilvægt er að taka fram að ekkja eða skilnaður kona, sem bar ábyrgð á sjálfri sér, var ekki háð slíkum takmörkunum. Þessi regla um eiða var því engan veginn niðrandi gagnvart konum. Hún endurspeglaði einfaldlega efnahagslegar raunveruleika samtímans og umhyggjusama þátttöku Guðs í hverju smáatriði lífs þjóðar hans."

Þetta sýnir föðurhætti í fjölskyldunni og karlinn sem höfðingja yfir eiginkonu sinni. Múslimar almennt (nema þessi einn) myndu ekki eiga í neinum vandræðum með þetta. Þar sem hann vildi koma þessu á framfæri er hann velkominn að útskýra eftirfarandi í íslam.

Eiginkona má hvorki fasta (aukaföstu) né leyfa neinum að koma inn í heimilið sitt án leyfis eiginmanns síns. Abu Dawud bindi 2, nr. 2452, 2453, bls. 677–678. (supererogatory þýðir umfram það sem krafist er)

Fyrir utan Ramadan getur eiginkona aðeins fastað með leyfi eiginmanns síns. Ibn-i-Majah bindi 3, nr. 1761-1762, bls. 62

Múhameð gagnrýndi ekki mann sem bar konuna sína fyrir að biðja og fasta umfram skyldu. Abu Dawud bd. 2 nr. 2453 bls. 677-678

Karlar segja konum sínum hvenær þær eigi að baða sig. "Ef einhver fær (konu sína) til að baða sig og hann baðar sig sjálfur á föstudegi, fer snemma út (til föstudagsbæna), sækir prédikunina frá upphafi, gengur, ekki ríður, sest hjá imamanum, hlustar athygli og stundar ekki tóma spjall, fær hann umbun fyrir árs föstu og næturbænir fyrir hvern skref sem hann tekur." Abu Dawud bindi 1, nr. 345, bls. 91. Engin umbun fyrir eiginkonuna er sérstaklega nefnd.

Kona á ekki að gefa gjöf úr sameiginlegum eignum hjóna. Abu Dawud bindi 2, nr. 3539, bls. 1006. Þetta er almennt vegna þess að konur skortir visku og greind. Abu Dawud bindi 2, fótnóta 2991, bls. 1006.

Eiginkona má ekki gefa gjöf án samþykkis eiginmanns síns. Ibn-i-Majah bindi 3, nr. 2388, bls. 423

S: Í 4. Mósebók 31:1-24, var stríðið við Midíaníta óhistorísk saga til að fela óákveðið stríð við Móabíta, eins og haldið er fram í Asimov's Guide to the Bible bls. 190?

A: Ísraelsmenn börðust við Midíaníta vegna atburða í 4. Mósebók 22:4 og 25:14-18. Asimov leggur, eins og honum er einkanlegt, engin sönnunargögn fram fyrir fullyrðingu sína. Hins vegar gefur almenn skynsemi til kynna að ef forn þjóð hefði búið í nágrenni annarrar þjóðar í mörg ár, myndu þær annaðhvort verða vinir eða eiga nokkur orrustur sín á milli. Ísraelsmenn og Midíanítar urðu aldrei vinir.

Sp.: Í 4. Mósebók 31:1-24, hvers vegna skipaði réttlátur og góður Guð Ísraelsmönnum að útrýma Midíanítum?

S: Ísraelsmenn börðust við Midíaníta vegna atburða í 4. Mósebók 22:4 og 25:14-18.

Guð er heilagur og það samrýmist réttlæti, góðvild og helgi hans að tortíma illu. Midíanítar voru afkomendur Abrahams samkvæmt 1. Mósebók 25:1-4. Ekki aðeins þekktu forfeður þeirra Guð Abrahams og hættu að fylgja honum, heldur freistuðu þeir viljandi Ísraelskarmenn til syndar.

Önnur þjóðerni í öðrum hlutum heimsins gætu hafa verið jafn vond og Midíanítar og þau voru ekki útrýmt strax. Hins vegar vissu Midíanítar meira þar sem þeir komu frá Abrahami, og með meiri þekkingu fylgir meiri ábyrgð. (Sjá Rómverjabréfið 4:15; 5:12; ~Jóhannesarguðspjallið 9:41) Einnig er Guð réttlátur, en hann er ekki endilega sanngjarn í þessu lífi. Guð mun leiðrétta allt á dómdegi, en þar til þá verða sumir útrýmt þegar þeir hefðu átt að sleppa, og aðrir sem hefðu átt að verða útrýmt sleppa, um tíma.

Spurning: Í 4. Mósebók 31:16, styrkti minningin um atburðinn við Peor stöðu seinni Jahvista gegn erlendum blönduðum hjónaböndum?

A: Asimov gerir ráð fyrir að Gamla testamentið komi ekki frá Guði. Hann reynir að lesa í það pólitískan bardaga milli þeirra sem voru á móti blönduðum hjónaböndum og þeirra sem voru hlynntir þeim.

Þó að í Gamla testamentinu hafi verið átök milli Ísraelsmanna sem tóku Guðs lög alvarlega og þeirra sem gerðu það ekki, var Genesis samið snemma, áður en meintir pólitískir hópar sem Asimov reynir að skapa komu til sögunnar.

S: Í 4. Mósebók 31:17, af hverju voru ungbörn Mídíanítanna drepin?

S: Þetta er mjög svipað spurningunni um hvers vegna Guð lét jafnvel drepa ungbörn Kanaana. Sjá umfjöllun um Jósúa 6:21 fyrir svarið sem og næstu spurningu.

Sp.: Í 4. Mósebók 31:17-18, af hverju drepa alla Midíanítadrengina en ekki meyjar og litlar stúlkur?

S: Ritningin segir það ekki. Kannski vegna þess að ættir Ísraelsmanna voru reknar í gegnum karlkyn, myndu drengirnir ekki falla jafn vel að samfélaginu þar sem þeir voru ekki af hinum tólf ættum, og ættleiðing var ekki siður þeirra.

Hér er ritningin eingöngu að greina heiðarlega frá því sem Móse skipaði. Ekkert bendir til þess að Guð hafi hvorki samþykkt né hafnað því. Sjá einnig næstu spurningu.

S: Fyrst og fremst er "kynhneigðra ástæðna vegna" ásökun sem ekki kemur fram í ritningunni. Þessir hermenn voru Ísraelsmenn, ekki múslimar (sem sumum bandarískum guðleysingjum virðist ekki þykja jafn slæmt).

S: Í fyrsta lagi er "kynhneigðarsökum" ásökun sem ekki kemur fram í ritningunni. Þessir hermenn voru Ísraelsmenn, ekki múslimar (sem sumir bandarískir guðleysingjar virðast ekki hafa miklar áhyggjur af).

Konurnar myndu vera þrælar, og menn gætu gifst þeim ef þeir vildu. Hins vegar segir Biblían að menn sem áttu samfarir við konur, jafnvel fangnar konur, án þess að giftast þeim, ættu að refsa með dauða.

S: Í 4. Mósebók 31:18 stendur að karlar, jafnvel giftir karlar, megi halda fangnum konum fyrir sig, þar sem í 2. Mósebók 20:14 og 5. Mósebók 5:18 er fólki boðið að fremja ekki hórdóm?

S: Hjónaband er ekki framhjáhald. Þessi spurning ruglar saman lögmætri giftingu fangaðs konu og framhjáhaldi. Með því að giftast konu, hvort sem hún var fangað eða frjáls, voru börnin lögmæt, kölluð eftir föðurnafni og hluti af ættbálki hans. Varðandi arf, grun um framhjáhald og önnur mál hafði konan sem áður var fangað öll sömu réttindi og sú kona sem aldrei var fangað.

S: Í 4. Mósebók 31:18 og öðrum textum, hvers vegna var Ísraelsmönnum leyft að giftast konum sem þeir höfðu tekið til fanga?

S: Klemens frá Alexandríu í Stromata (193-202 e.Kr.) bók 2, kafli 18, bls. 367 útskýrir þessa siði vel. "Ennfremur bannar það kynmök við kvenfanga til þess að vanheiðra hana. 'En leyfðu henni,' segir það, 'þrjátíu daga til að syrgja eftir vilja sínum, og eftir að hafa skipt um föt skaltu eiga við hana samræði sem löglega konu þína.' … Sérðu mannúðina sameinaða sjálfsagi? Meistarann sem hefur orðið ástfanginn af fanga sinni leyfir hann ekki að fullnægja nautn sinni, heldur setur hann skorður við losta sínum með því að ákveða ákveðinn tíma; og enn fremur klippir hann hárið af fanganum, til þess að skammast óheiðarlegs ástar: því ef það er skynsemi sem hvetur hann til að giftast, mun hann halda sig við hana jafnvel eftir að hún hefur verið ljótleidd [hárklippt]."

Q: Í 4. Mósebók 32:1-2, hvers vegna settust Rúben og Gád utan við Lofaða landið?

S: Landamærin í 4. Mósebók 34:12 gera það skýrt að þetta var utan fyrirheitna landsins. Hagnýtu ástæðurnar fyrir því að þeir settust að austan megin við Jórdan eru:

1. Þetta land var þegar lagt undir sig,

2. Þeir sáu að landið var gott fyrir búfénað

3. Móse og þeir urðu sammála um að þeir gætu fengið það ef þeir hjálpuðu hinum ættbálkunum að berjast fyrir Lofaða landið.

Varðandi hvort þeir hefðu átt að taka landið til eignar, sjá næstu spurningu.

S: Í 4. Mósebók 32:1-2, ættu nokkrir Ísraelsmenn að hafa sest að austan megin við Jórdanfljót?

S: Biblían segir að þeir ættu að setjast að í fyrirheitna landinu. Önnur ættbálkarnir bentu á að landið gæti orðið óhreint og hvöttu þá til að flytja yfir í fyrirheitna landið í Jósúa 22:19. Fram í tímann þurftu ættbálkarnir í fyrirheitna landinu fleiri menn til að sigra hina Kanaönumennina og Filistímana. Þegar litið er til framtíðar örlaga tveggja og hálfrar ættar, voru þær stöðugt ráðist á af Edómítum, Ammonítum og Móabítum, þar til allir niðjar þeirra sem ekki voru drepnir gengu upp í aðrar þjóðir og þeir gleymdu algjörlega Drottni, Guði sínum. Nálægt lokin á landtöku Jósúa sáu tvær og hálf ættirnar að hinar ættirnar gætu vanrækt þær í Jósúa 22:24-28.

Hér er lærdómur fyrir kristna í dag. 1. Korintubréf 12:21-27 segir að allir limir líkama Krists þurfi hver annan. Þegar við erum ekki þar sem Guð vill að við séum, er ekki eitt vandamál heldur tvö. Annað vandamálið er að við missum af þáttum samveru með Guði vegna óhlýðni okkar. Annað vandamálið er að aðrir sem þurfa á hjálp okkar og Guði gefinni gjöfum að halda missa einnig af því.

S: Í 4. Mósebók 32:13 stendur að reiði Guðs gegn Ísraelsmönnum hafi staðið í 40 ár, en í Sálmi 30:5 stendur að hún varir aðeins um augnablik. (Spurt af múslimi)

S: Það getur verið munur á því hversu lengi Guð er reiður í sínum tíma, og hversu lengi afleiðingarnar vara í okkar tíma. Óháð því segir Sálmur 30:5 þó ekki "60 sekúndur"; þar stendur að reiði hans sé "hvörf" (héberíska orðið þýðir "augnablik"). Reiði Guðs og aga hans gagnvart þjóð sinni er aðeins augnabliks samanborið við náð hans sem er með þeim að eilífu.

Fyrir Ísraelsmennina í eyðimörkinni, sem og aðra sem neituðu að fylgja Honum, sendir Guð þá einstaklinga í helvíti að eilífu. Hins vegar var Guð reiður Ísraelsmönnum og leyfði þeim ekki að komast inn í Lofaða landið í fjörutíu ár. En aga á jörðinni, jafnvel þótt hún vari í fjörutíu ár, er aðeins augnablik í samanburði við eilíft líf.

Spurning: Í 4. Mósebók 33:4, hvernig framkvæmdi Guð dóm á egypsku skurðgoðunum?

A: Goðin sjálf voru lífslaus, en Guð framkvæmdi greinilega "dóm" til að sýna tilbeiðendum þeirra hversu máttlaus goðin voru, á mjög sértækan hátt.

Flestar af tíu plágunum í Biblíunni voru tákn um tiltekna egypska guðveru.

1. Blóðugur Nílar: Apis, Ísis og Khnum voru guðir Nílar.

2. Frottur: Guðdísin Heqet, sem aðstoðaði konur við fæðingu, hafði frottuhöfuð.

3. Mýflugur: Set var guð eyðimerkursins. Hann var talinn góður í fyrstu egypskri goðafræði en síðar var hann talinn illur, sem sundrari Osíris í seinni egypskri goðafræði.

4. Flugur: Mögulega tengist Re, sólguðinum.

5. Dauð dýr: Guðdísin Hathor hafði kúahöfuð og guðinn Apis hafði nauthöfuð.

6. Eldar: Sekhmet var guðdísin sem læknaði sjúkdóma; Sunu var guð plágu og Isis var guðdís lækninga.

7. Hagl: Nut var himintunglgyðja.

8. Skordýr: Ósíris var guð uppskeru og frjósemi.

9. Myrkur: Re var sólguð.

10. páskarnir: Guðdísin Ísís átti að vernda börn. Auðvitað var sonur faraósins, næsti faraó, talinn guð.

Eftir þennan tíma höfðu Egyptar minni virðingu fyrir skurðgoðum sínum en flestar aðrar menningarþjóðir. Þegar þeir báðu til skurðgoðs og bæn þeirra var ekki svarað, var vitað að þeir tóku svipuna og slógu það. (Everyday Life in ANCIENT EGYPT eftir Jon Manchip White (Dorset Press 1963) bls. 131.)

S: Í 4. Mósebók 34:5, hvernig gat suðvesturmörk Lofaða landsins [að sögn] verið Nílarfljót, fljót Egyptalands?

S: "Lækur Egyptalands" (eins og Biblían í dönsku þýðingu kallar hann; í sumum þýðingum er hann "Áin Egyptaland") vísar ekki til miklu Nílarárinnar. Heldur vísar hann til lítillar ár sem skilur Egyptaland frá Kanaönu. Margir kort sýna þessa á í norðausturhluta Sinaj-skagans, þar sem hún rennur út í Miðjarðarhafið.

S: Í 4. Mósebók 34:11, 5. Mósebók 3:17, Jósúa 12:3 og Jósúa 13:27, hvar er Kinnereth-hafið?

S: Kinnereth-hafið er fornlegt nafn yfir Galíleuvatn. Samkvæmt NIV Study Bible þýðir Kinnereth "harpa", og Galíleuvatn er lagt eins og forn harpa.

S: Í 4. Mósebók 34:13-15, þar sem Móse dó áður en hann komst inn í Kanaönu, hvernig stendur þá á því að hann sagði Gyðingum að ættkvíslir Rúbens, Gads og helmingur Manasse hefðu þegar landið austan Jórdanar?

S: Jórdanán er landamæri Kanaans, svo land Rúbens, Gads og helmingi Manasse, austan Jórdanár, er utan Kanaans. Móse sjálfur gat verið í landinu sem þegar hafði verið gefið 1,5 ættbálkunum, og hann gat séð Kanaan frá fjalli austan Jórdanár, en Móse var bannað að fara yfir Jórdanána.

Fræðilega séð eru nokkur áhugaverð atriði hér. Guð lofaði Ísraelsmönnum land Kanaans. En þessar 2 og hálfa ættkvísl Ísraelsmanna litu í kringum sig og töldu þetta land nokkuð gott, svo þær kusu að búa ekki í fyrirheitna landi Guðs. Landið virtist í lagi, nema að það var viðkvæmara fyrir árásum, og eftir daga Davíðs heyrist lítið um þessar ættkvíslir aftur. Sumir þeirra voru drepnir og aðrir aðlagast öðrum, og misstu vitneskju um hverjir þeir voru. Í dag gæti Guð lofað okkur einhverju, og við gætum litið í kringum okkur og séð að það væri meira aðlaðandi að búa annars staðar en að lifa undir loforði Guðs. Hins vegar þekkir Guð framtíðina, og það er alltaf öruggara að lifa undir loforði Guðs og muna hver maður er.

Spurning: Í 4. Mósebók 34:14; 1. Sámúelsbók 18–44 og 3. Mósebók 24:10 er sagt að gyðingaættbálksuppruni hafi eingöngu verið í gegnum fæðingar föður. Ef Jesús átti engan mannlegan föður, hvernig hefði hann þá ættbálksaðild við Júda?

S: Áður en svarað er þessari spurningu skulum við fyrst skýra hvað versin segja EKKI. 4. Mósebók 34:14 segir EKKI að ættartengsl séu eingöngu í gegnum líffræðilegan föður. Þar stendur: "Því ættir Reúbensmanna og Gaddmanna, ásamt hálfættbálki Manasse, hafa þegar fengið arf sinn." 4. Mósebók 1:18-44 skráir einfaldlega ættbálkana og manntal karla. 3. Mósebók 24:10 fjallar heldur ekki beint um spurninguna, en þar sem sonurinn átti Ísraelska móður og Egyptalenskan föður, og var hluti af hópnum, bendir það til þess að hann hafi verið talinn Ísraelsmaður. Ennfremur er þar reyndar minnst á ættartengsl Dan – í gegnum móðurina.

Tvö samverkandi svör: Ættbanda- eða ættflokksaðild var venjulega í gegnum föður; í fáeinum tilvikum var hún þó talin vera í gegnum móður. Einnig gat hún verið frá löglega föður.

Líffræðilegir forfeður allir frá Júda: Jesús átti enga aðra mannlega ætt en gyðingaætt. Þar sem María var afkomandi Davíðs (úr ætt Júda) var Jesús líffræðilega tengdur Júda. Gamla testamentið gefur okkur þrjú dæmi þar sem ættartengsl voru í gegnum móður.

Attai: Í ættkvísl Júda átti Sheshan engan son, aðeins dætur. Þess vegna gaf hann dóttur sína í hjónaband til egypska þræls síns, Jarha, og þeir áttu son sem hét Attai. Ættartá Attai er gefin með öðrum Ísraelsmönnum í 1 Króníkubók 2:34-41.

Jair var barnabarn Hezróns úr ætt Júda og dóttur Makírs, manassítans. Í 1 Króníkubók 2:21-23 réð Jair yfir tuttugu og þremur borgum í Gílead (á svæði Manasse). Þrátt fyrir að faðir Jairs hafi verið frá Júda er hann samt kallaður Manasseítur í 4. Mósebók 32:41 og 5. Mósebók 3:14.

Synir dóttur Barsílaí. Þriðja dæmið er Esra 2:61 og Nehemías 7:63, þar sem synir prests sem kvæntist dóttur Barsílaí voru kallaðir synir Barsílaí.

Lögmætir forfeður frá Júda líka: Það var mikilvægt að ættleiddur/lögmætur faðir Jesú væri einnig frá Júda. Ef Jósef hefði ekki verið afkomandi Davíðs, hefði Jesús engan rétt til Davíðsstóls.

5. Mósebók 25:5-10 sýnir að erfarréttindi gengu í gegnum löglega föðurinn en ekki líffræðilega föðurinn. Þegar giftur maður dó barnlaus átti bróðir hans að giftast ekkjunni, og löglegur faðir sonarins var hinn látni maður, ekki líffræðilegi faðirinn. 5. Mósebók 25:6 segir: "Fyrsti sonur sem hún fæðir mun halda nafni hins látna bróður á lífi, svo að nafn hans verði ekki útrýmt úr Ísrael" (BSB). Rút 4:5-6 sýnir að það var löglegi faðirinn, ekki líffræðilegi faðirinn, sem hafði áhrif á arfinn.

Ættbálksaðild var mikilvæg fyrir landaskipti, og hún fór venjulega í gegnum föðurinn. Þegar enginn faðir/karllægur aðili var til staðar sýnir 4. Mósebók 27:1-11 að þeir gerðu undantekningar fyrir sérstakar aðstæður.
Í hnotskurn: Jesús var líffræðilega séð eingöngu af Júda-ætt, og í Gamla testamentinu gat ættartengsl stundum farið í gegnum móðurina. Jesús var einnig af Júda-ætt í gegnum ættleiddan föður sinn, og lögmál leviratshjónabandsins sýndi að það var löglegi faðirinn, ekki líffræðilegi faðirinn, sem skipti máli í því tilliti.

Spurning: Í 4. Mósebók 34:24 (NIV) ætti það að standa "sonur Jósefs" á undan "af ættkvísl Efraím"?

Svar: Skýringarritið Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 998, segir að þetta komi ekki fram á hebresku. Enskir þýðendur bættu því við til að gera textann samhliða og auðskiljanlegri, þar sem það var þegar gefið í skyn.

Spurning: Í 4. Mósebók 35:31, hvers vegna var engin lausnargjald fyrir morð, þar sem líklega var leyft lausnargjald fyrir önnur glæpi?

S: Í Tóru voru nokkur glæpamál sem var refsað með dauða. Hins vegar gátu sakbornir í flestum þessara mála greitt samþykkta sekt og komist undan dauðarefsingu. Tvær undantekningar voru morð og guðlast.

S: Í 4. Mósebók 35:30, gat maður verið sakfelldur fyrir morð á grundvelli óbeinna sönnunargagna?

A: Já, ef vitnin voru fleiri en eitt. 35. kafli, 30. vers í Tölu segir að þurfi tvö vitni, en þar er ekki sagt að þau þurfi að vera augna-vitni. 5. kafli, 1. vers í Levítusýslubók sýnir að vitni er ekki endilega augna-vitni, heldur sá sem hefur viðeigandi þekkingu um eitthvað "sem hann hefur orðið vitni að, hvort sem hann hefur séð það eða frétt af því." Til dæmis, ef einhver heyrði morðingjann montast af verkinu eða hóta að fremja það, væri sá einstaklingur vitni að því sem hann heyrði.

Spurning: Í 4. Mósebók 35:33, þar sem landið getur ekki verið hreinsað af óréttlátlega helltu blóði, er þá allt land óhreint í dag?

A: Nei. Landið getur ekki verið hreinsað af manni af óréttlátlega helltu blóði. Hins vegar getur Guð gert heilagt jafnvel þann stað þar sem Jesús var óréttlátlega drepinn fyrir syndir okkar.

S: Fimm atriði til að íhuga í svari.

S: Fimm atriði til að íhuga í svari.

Dætur Selefhad erfðu frá föður sínum. Það var rétt og eðlilegt samkvæmt vilja Guðs, samkvæmt 4. Mósebók 27:7-8. Ennfremur talar 36. kafli 4. Mósebókar í framtíðarsjón í garð hverrar dóttur sem erfir land, svo þær gátu erfð.

Jafnvel áður en þetta gerðist erfðu dætur Jóbbs ásamt bræðrum sínum í Jób 42:15.

Arfgangur sem fer milli ættbálka í 4. Mósebók 36:9 er málið hér, ekki eignir dætra Zelófhads.

Niðurstaðan var sú að dæturnar héldu landinu, en þær þurftu að giftast innan eigin ættar Manasse. Fram í tímann þurftu allar konur sem erfðu land að giftast innan sinnar ættar.

Í Nýja testamentinu sýnir 1. Pétur 1:3-4 að allir sem trúa hafa mikilvægasta arfinn af öllum, arf sem er varðveittur fyrir okkur á himni.

Auk þess fá dætur í hefðbundinni íslam einungis helming arfsins sem bræður þeirra fá. Súra 4:11 segir: "Allah (þannig) ákveður fyrir ykkur um börnin ykkar (erfðir): til karlkynsins hlut sem nemur tveimur konum…" (þýðing Yusuf Ali, bls. 209).

Í hnotskurn, þar sem 4. Mósebók 36:8 talar um að dætur erfði land og 4. Mósebók 27:7-8 talar um að dætur erfði almennt, væri það í andstöðu við Gamla testamentið að leyfa dætrum ekki að erfða. Galatabréfið 3:28 segir að í Kristi sé hvorki karl né kona, og í restinni af Biblíunni, gamla sem nýja, er ekkert sem takmarkar erfðarétt kvenna né efnahagsleg tækifæri almennt. Ólíkt íslam, eiga konur í kristni jafnmikið sem karlar til að hlakka til í himninum.

S: Í 4. Mósebók, hvaða heimildir höfum við í skrifum Fíló Alexandríumanna?

S: Sem kristnir menn treystum við því að sá gamli sáttmáli sem Kristur staðfesti sé sá sami og við eigum. Þá segir kóraninn múslima að Jesús hafi hlotið Tóru í súru 5:46. Við eigum eldri handrit frá tímum Krists, sem næsta spurning fjallar um. Hins vegar er til viðbótar önnur sönnunargögn. Philo frá Alexandríu var gyðinglegur fræðimaður sem lifði frá um 15/20 f.Kr. til um 50 e.Kr. Hann skrifaði á grísku, en það er forvitnilegt að grísku tilvitnanir hans úr Gamla testamentinu samræmast nánar hebreska masoretíska textanum fremur en grísku sjötugatúlskuninni. Hann gerði ítarlegar grein fyrir merkingu ýmissa versanna. Hér eru kafli:vers sem hann vísaði til í Tölunum.

3:12; 5:2,14,15,18,27; 6:2,9,14,18; 7:5,14; 8:24; 9:10; 10:29; 11:4,5,7,8,11,16,17,20,23,31; 12:6,7,12-14; 13:18,23,25; 14:1,9,11,20,24,44; 15:19,30; 16:1,15,48; 18:12,20,26,28,31; 19:1,15; 20:17,25; 21:5,6,17,18,27,30; 22:29,31; 23:7,8,19; 24:7,17,20; 25:1,4,7,8,11,12; 26:16; 27:3,4,16,17; 28:2; 29:13; 30:10; 31:8,26,28,40; 35:1,5,25,30

Sjá The Works of Philo: Complete and Unabridged, nýja uppfærða útgáfu, fyrir frekari upplýsingar.

Q: Í Num, hverjir eru elstu handritin sem enn eru til í dag?

S: Hér eru elstu handritin.

Ketef Hinnom-ritrollin eru frá 650–587 f.Kr., á silfri (því lifðu þær af), og innihalda brot úr 2. Mósebók 20:6; 4. Mósebók 6:24–26; 5. Mósebók 5:10; 7:9; Nehemía 1:5; og Daníel 9:4.

Dauðahafsritningar Biblíunnar: (fyrir Krist) 8 eintök. (The Dead Sea Scrolls Today bls. 30; The Dead Sea Scrolls in English 4. útg.; og The Dead Sea Scrolls Translated: The Qumran Texts in English 2. útg.). Dauðahafsritin innihalda hluta af hverjum kafla Tölubókarinnar nema kafla 6 og 14. Handrit Dauðahafsritanna eru:

1Q3 150–100 f.Kr. (paleo-Levíticus, en inniheldur 8 orð úr 4. Mósebók 1:48–50 og 36:7–8?).

2Q6 (=2QNum(a)) (tvö aðskilin brot) 40–60 e.Kr. (24 orð) Tölur 3:38–41,51; 4:1–3

2Q7 30–1 f.Kr. (19 orð)

2Q8 (=2QNum(b)) 20–50 e.Kr. 4. Mósebók 33:47–53

2Q9 (mögulega sama handritið og 2Q7) 30–1 f.Kr. (3 orð) Tölu 7:88

4Q23 (=4QLevNum(a)) 150–100 f.Kr. (710 orð) Af 40 textavariöntum í þessum köflum Tölu bókarinnar samræmist 4Q23 masoretíska textanum í 30 þeirra, samarítanska pentateúkunum í 12, 8 grísku þýðingunni (LXX), og samræmdist ekki öðrum handriti í 5. 1:1-5,21-22,36-40; 2:18-20, 31-32; 3:3-19,51; 4:1-2, 40-49; 5:1-9; 8:7-12, 21-22; 9:3-10, 19-28; 10:13-23; 11:4-5,16-22; 12:3-11; 13:21; 26:5-7; 30:3?,7?,9?,13?; 32:8-15,23-42; 33:5-9,22-34,52,54

4Q27 400–20 f.Kr. (1528 orð) Þetta er um 9% af allri bók. Þar er að finna 4. Mósebók 11:31-35; 12:1-6,8-11; 13:7,10-13,15-24; 15:31; 16:1-11,14-16; 17:12-17; 18:25-32; 19:1-6; 20:12-13b,16-17,19-29; 21:1-2,12a-13a,20-21a; 22:5-21,31-34,37-38,41; 23:1-4,6,13-15,21-22,27-30; 24:1-10; 25:4-8,16-18; 26:1-5,7-10,12,14-34,62-65; 27:1-5,7-8,10,18-19,21-23b; 28:13-17,28,30-31; 29:10-13,16-18,26-30; 30:1-3,5-9,12-17; 31:2-6,21b-25,30-33,35-36,38,43-44,46-54; 32:1,4-5,7-10,13-17,19,21-30,35,37-39,41; 33:1-4,23,25,28,31,45,47-48,50-52; 34:4-9,19-21,23; 35:3-5,11-12,14-15,18-25,27-28,33-34; 36:1-2a,4a-7;

4Q121 (4QLXXNum) 25 f.Kr. til 25 e.Kr. (134 orð) Þetta er nokkuð forvitnilegur handritstexti á grísku. Masóretíski textinn og Septuaginta eru nokkuð samhljóða í Tölubókum, en 4Q121 er staðsettur á milli þeirra. Fræðimenn rífast um hvort 4Q121 sé fremur líkt upprunalegu útgáfu LXX, og síðar útgáfur LXX víkja meira frá, eða hvort 4Q121 hafi verið tilraun til að færa LXX enn nær masórítísku handritinu. 4Mósebók 4:1?,5-9,11-16; 3:3a?,40-43,50-51?

Wycliffe Bible Dictionary, bls. 436–438, segir að sex eintök séu til. Nathan Jastram, fræðimaður í rannsóknum á Dauðahafsritunum, sagði að eitt eintak af 4. Mósebók væri frá 30–50 f.Kr. (Issues etc., útvarpsþáttur 17.4.1999)

Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 551, segir: "Hebreska textinn (MT) í 4. Mósebók er tiltölulega laus við erfiðleika. Þar sem Tóra var sérstaklega virt fornu tímum virðist varðveisla hennar vera nákvæmari en flestra annarra bóka Biblíunnar."

Parabíblískir Dauðahafsrullur: Óbíblískir textar frá Qumran sem vísa til 4. Mósebókar eru meðal annars 4Q364-366; 4Q423 5.2; 11Q19 49.5-51.6; 4Q251 6.2-6; 4Q276-277; 4Q284 4; 4Q394-399 B 13-17, 72-74; 11Q19 13-14, 17-19, 25-29; 11Q19 52:13-54.5;

Wadi Murabba'at-rúllan 1, línur 6–7 (75–125 e.Kr.) inniheldur 31 orð úr 4. Mósebók 34:10; 36:7–11

Nahal Hever í Bréfaholunni (=5/6Hev 1a) (50 f.Kr. til 50 e.Kr.) inniheldur 4. Mósebók 19:2-4; 22:7-8.

Nahal Hever (X Hev/SeNum) inniheldur 4. Mósebók 27:2-13; 28:11-12

Alls eru varðveitt í Dauðahafsritunum 461,5 af 1.288 versum í 4. Mósebók.

4M 1:1-5,21-22,36-40,48-50; 2:18-20,31-32; 3:3-19,38-43,50-51; 4:1-16,40-49; 5:1-9; 6:engin; 7:88; 8:7-12,21-22; 9:3-10,19-20; 10:13-23; 11:4-5,16-22,31-35; 12:1-11; 13:7,10-13,15-24; 14:engin; 15:41; 16:1-11,14-16; 17:12-17; 18:8-9(eða 3. Mósebók 23:1-3),25-32; 19:1-6; 20:1-2,7-8,12-13,16-17,19-29; 22:5-24,31-34,37-38,41; 23:1-4,6,13-15,21-22,27-30; 24:1-10; 25:4-8,16-18; 26:1-10,12,14-34,62-65; 27:1-13,18-19,21-23b; 28:11-17,28,30-31; 29:10-13,16-18,26-30; 30:1-3,5-9,13?,15-17; 31:2-6,21b-25,30-33,35-36,38,43-44,46-54; 32:1,4-5,7-17,19,21-42; 33:1-9,22-34,45,47-53; 34:4-10,19-21,23; 35:3-5,11-12,14-15,18-25,27-28,33-34; 36:1-2a,4a-11

Samverjar gerðu sína eigin útgáfu af Tórunni á annarri öld f.Kr., þó elstu varðveittu samversku afritin séu frá miðöldum. Sjá The Dead Sea Scrolls Today bls. 125–126.

Kristnar handrit Biblíunnar, frá um 350 e.Kr., innihalda Gamla testamentið, þar á meðal 4. Mósebók. Samkvæmt The Encyclopedia of Religious Knowledge bls. 746 inniheldur Chester Beatty-papyrið (2.–4. öld e.Kr.) 4. Mósebók.

Chester Beatty VI (4. Mósebók–5. Mósebók) 2. öld (Kenyon), eða 117–138 e.Kr. (Wilcken).

Vaticanus (325–350 e.Kr.) inniheldur allt 4. Mósebók.

Sinaiticus (340–350 e.Kr.) inniheldur 4. Mósebók 5:26–6:18; 6:22–7:20; 16:7–16:31; 16:31–20:28; 23:22–26:2.

Alexandrinus (um 450 e.Kr.) inniheldur allt 4. Mósebók.

Sýrlenskt þýðingaratriði á sjötugatalsþýðingunni var unnið af biskupi Páli frá Tella (616–617 e.Kr.), sem við eigum enn í dag.

Silfurskrúf frá 7. öld f.Kr. fannst í helli nálægt Jerúsalem sem innihélt 4. Mósebók 6:24-26.

Snemmbúnir kirkjuföður viðurkenndu 4. Mósebók sem heimild með yfirráð. Sjá næstu spurningu fyrir fullan lista yfir rit sem tilheyra fyrir Níkeja.

S: Hvaða snemma rithöfundar vísa til 4. Mósebókar?

S: Fyrir-níkeískir rithöfundar sem vitnuðu í eða vísuðu til versanna í Tölu eru:

Klemens frá Róm (96–98 e.Kr.) vitnar í 4. Mósebók 12:7. "Blessaður var einnig Móse, 'trúr þjónn í öllu húsi sínu,' sem skráði í hinum heilögu bókum öll boðin sem honum voru gefin, …" 1. Klemensbréf k.43 bls.16

Bréf Barnabasar (um 70–130 e.Kr.) kafli 12, bls. 145 vísar til 4. Mósebók 21:8–9: "Og Móse talaði til þeirra og sagði: 'Þegar einhver yðar er bitinn, komi hann að orminum sem er settur á staurinn; og láti hann vona og trúa að jafnvel þótt hann sé dauður geti hann gefið honum líf, og strax verði hann heilsaður.'" Og þeir gerðu svo. Þú hefur hér einnig [vísbendingu um] dýrð Jesú;"

Justin Martýr (150 e.Kr.) segir einnig frá eirnögri orminum í 4. Mósebók 21:6-9. Hann byrjar á orðunum: "því að í ritum Móse er sagt frá því hvernig á þeim tíma, þegar Ísraelsmenn fóru út úr Egyptalandi og voru í eyðimörkinni, urðu þeir varir við eitraðar skepnur, bæði hadda og aspur…" Fyrsta verjandi ræðan eftir Justin Martýr, kafli 50, bls. 183.

Hirðir Hermasar (um 115–155 e.Kr.), kafli 3, bls. 12, vísar til Eldad og Modat í 4. Mósebók 11:26–27.

Meleto/Melito frá Sardis (170–177/180 e.Kr.) taldi 4. Mósebók meðal bóka Gamla testamentisins í bréfi sínu til Onesimusar. Það er óvenjulegt að hann snúi röð 4. Mósebókar og 3. Mósebókar við. Í Pascha bls. 72. Varðveitt í kirkjusögu Eusebiusar 4.26.

Írenæus frá Lióni (182–188 e.Kr.) vitnar í 4. Mósebók 16:15 sem orð Móse. Írenæus, Á móti villutrú, bók 3, kafli 26.4, bls. 497.

Klemens frá Alexandríu (193-217/220 e.Kr.) vitnar í 4. Mósebók 6:9 sem frá "Kennaranum" sem talar gegnum Móse. Kennarinn, bók 1, kafli 2, bls. 210.

Tertullían (198–220 e.Kr.) ræðir atvikið við Baal Peor "eins og sagt er í Tölum" í Scorpiace, kafli 3, bls. 636. Hann ræðir einnig Tölur 21 í Fimm bókum gegn Marcion, bók 2, kafli 22, bls. 314 (207/208 e.Kr.).

Hippolytus (222–235/6 e.Kr.) skrifaði verkið Balaams blessanir. Einn kafli hefur varðveist (81 orð á ensku) og er í The Ante-Nicene Fathers, bindi 5, bls. 160.

Orígenes (240 e.Kr.) vísar til 2. Mósebókar, 3. Mósebókar og 4. Mósebókar. Skýringar á Hásöngnum, formáli, bls. 47

Anonymous Treatise Against Novatian (um 246–258 e.Kr.) kafli 2, bls. 658, tiltekur 4. Mósebók 5:2 sem orð Móse.

Anonymous Treatise on Baptism (um 248–256 e.Kr.) kafli 15, bls. 676, tilvitnar í 4. Mósebók 11:17 sem Guð sagði við Móse í Gamla testamentinu.

Kýpríanus frá Kartagó (um 246–258 e.Kr.) vitnar í 4. Mósebók í Traktati 12, þriðja bók, kafli 14.

Archelaus (262–278 e.Kr.) Kristinn Diodorus ræðir um að Móse hafi skipað að steina manninn sem safnaði viði á hvíldardaginn í 4. Mósebók 15:32. Deila við Manes, kafli 40, bls. 214. Hann vísar einnig til 4. Mósebókar 15:32 í Deila við Manes, kafli 31, bls. 204.

Victorinus frá Petau (drepinn sem píslarvottur árið 304 e.Kr.) vísar til 4. Mósebókar 23 þegar hann fjallar um Bileam og Balak sem leggja hneykslan fyrir Ísrael. Skýringar á Opinberunarbókinni, úr öðrum kafla 14-16, ANF bindi 7, bls. 346-347.

Methodius frá Ólympus og Patara (270–311/312 e.Kr.) vitnar í sjötugatúlkun Tölu 6:2 sem "Það sem er skráð í Tölubókina" í Veislu tíu meyja, ræða 5, kafli 4, bls. 326.

Laktantius (um 303–325 e.Kr.) "[Móse segir einnig] í Tölubók" og parafraserar Tölubók 23:19 í Epitome of the Divine Institutes, kafli 46, bls. 241

Eftir Níkeja, aðrir sem vísa til Tölubókarinnar eru (í tímaröð), Eusebíus frá Kesaríu, Aphrahat frá Sýrlandi, Athanasius, Efraím frá Sýrlandi, Basil frá Kappódíu, Kyrill frá Jerúsalem, Ambrósíus frá Mílanó, Grigoríus frá Nazíanz (vísun), Grigoríus frá Nyssa, Rufínus, Jeróm, Kirkjuþing í Kartagó (393–419 e.Kr.), Epiphanius frá Salamis, Jóhannes Krýsostomus, Orosius frá Braga (vísun), villutrúarmaðurinn Teodor frá Mopsuestia (vísun), Ágústínus frá Hippo, Jóhannes Cassíanus og aðrir.

Jerómus (373–420 e.Kr.) fjallar um bækur Gamla testamentisins. Hann fjallar sérstaklega um Fyrstu Mósebók, Seinni Mósebók, Þriðju Mósebók, Fjórðu Mósebók, Fimmtu Mósebók, Tóru, Jób, Jósúa son Núns, Dómarabók, Rút, Sámúelsbækur (2 bækur), tólf smáprofetar, Hósea, Jóel, Amos, Óbaðja, Jónas, Míkah, Nahúm, Habakúk, Sefanja, Hagrí, Sækaría, Malakía, Jesaja, Jeremía, Esekíel, Daníel, Eস্তer, Esra, Nehemía, Bréf 53 kaf.7-8 bls.99-101.

Q: Í 4. Mósebók, hverjir eru nokkrir munir í þýðingum milli hebresku textans, grísku sjötugatalsins og annarra þýðinga?

S: Hér eru nokkur dæmi um þýðingarólíkindi og nokkrar aðrar óvissar handritsupplýsingar í 1.288 versum Tölu­bókar. Sérstaklega er fjallað um Tölubók 21. Nema annað sé tekið fram er fyrri tilvitnunin Masóretíski textinn (MT) og hin síðari Septuaginta (LXX).

4M 2:14 nafnið "Reuel" vs. "Deuel" í Samarítanska pentateukinu, Vulgata og mörgum masoretískum handritum. Hebresku stafirnir fyrir "r" og "d" eru mjög svipaðir, og þetta er eins og "Rodanim" vs. "Dodanim" í 1. Mósebók 10:4. Í Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 715, segir að Deuel sé líklega réttari lesning.

4. Mósebók 3:9 "til hans" vs. "til mín" í Samarítanska Pentateúk, Septuaginta og sumum masoretískum handritum.

4. Mósebók 3:12 "Ég hef tekið levítana … í stað hvers frumburðar" (MT og 4Q23) vs. "Ég hef tekið levítana … þeir munu verða leystir í stað hvers frumburðar" (Samarítverska pentateukinn)

4. Mósebók 3:28 "8.600" vs. "8.300" í sumum handritum LXX

4M 3:39 "og Aron" með sérstökum punktum yfir orðinu (mörg masoretísk handrit) vs. "og Aron" (Septúaginta) vs. vantar í fjölmörgum hebreskum handritum, siríaksu og samarítanska pentateukinu. Ritvarar gerðu þetta til að sýna vafa um versið. Sjá The Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 728, fyrir nánari upplýsingar um þetta.

4M 4:3 "frá þrítugu ára aldri" (MT, 4Q23, Samarítverslun fimm bóka Móse) vs. "frá tuttugu og fimm ára aldri" (Sebúaginta)

4M 6:2 "mun leggja sér sérstaka nazíaríusvörð" (MT) vs. "leggur sér sérstaka svörð til að helga sig" (Sebtuaginta, Methodius (270–311/312 e.Kr.) Ræðan um veislu tíu meyja, ræða 5, kafli 4, bls. 326)

4M 9:3 "að kvöldi" (MT, Samarítverslunin, Septúaginta) vs. "um daginn" (4Q23)

4M 9:16 "það" vs. "það um daginn" (grísku, sýrísku, Vulgata)

4M 10:11 er beint á undan 5M 1:6-8 í samarítanska pentateukinu. (The Anchor Bible Dictionary bd.5 bls.937)

4M 13:8 Hósea (héberíska) vs. "Ósea" (Sebtuaginta, Vulgata)

4. Mósebók 14:33 "hirðar" vs. "flakkendur/flækingamenn" (Vulgata)

4M 14:41 er beint á undan 5M 1:20-23 í Samarítanska pentateukinu. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

4. Mósebók 20:13 er beint á eftir 5. Mósebók 3:24-28 í Samarítanska pentateukinu. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

Núm 20:13b er beint á eftir Dt 2:2-6 í Samarítanska pentateúkninum. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

4. Mósebók 21:1 "bjó í suðri" vs. "bjó við eyðimörkina"

4. Mósebók 21:2 "hönd" vs. "máttur" (sama merking í þessu samhengi)

Num 21:2 "eyða borgum þeirra gjörsamlega" vs. "helga það og borgir þess"

4 Mósebók 21:3 "afhenti Kanaanítana" vs. "afhenti Kanaanítann í vald hans"

4. Mósebók 21:3 "eyða þeim og borgum þeirra algerlega" vs. "helga hann og borgir hans"

4. Mósebók 21:4 "óþolinmóður" vs. "missir kjark"

4. Mósebók 21:5 "Hvers vegna hefur þú leitt" vs. "Hvers vegna er þetta? Hvers vegna hefur þú leitt"

4. Mósebók 21:6 "eldslöngur" vs. "dauðslöngur"

4. Móse 21:7 "Og Móse bað fyrir lýðinn" vs. "Og Móse bað til Drottins fyrir lýðinn"

4. Mósebók 21:8 "setja það á stöng" vs. "setja það á merkistöng"

4. Mósebók 21:8 "hvenær sem einhver er bitinn" vs. "hvenær sem ormur bítur mann,"

4. Mósebók 21:8 "þegar hann sér það mun hann lifa" vs. "hver sem er bitinn og lítur á það mun lifa"

4. Mósebók 21:9 "kopar … stöng … kopar" vs. "blýantur … merkistöng … blýantur"

4. Mósebók 21:11 "Ije-abarim, í eyðimörkinni sem er fyrir framan Móab, til sólarupprásar." vs. "Achalgai, hinum megin í eyðimörkinni, sem liggur á móti Móab, til austurs"

4. Mósebók 21:11 er beint á eftir 2. Mósebók 2:9 í Samarítanska pentateuknum. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

4. Mósebók 21:12 er beint á eftir 2. Mósebók 2:17-19 í Samarítanska pentateukinu. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

4M 21:13 "sem er í eyðimörkinni" vs. "í eyðimörkinni"

4M 21:14 "Waheb í Suphah" vs. "Það sem hann gerði í Rauðahafi" (Vulgata)

4. Mósebók 21:20 er beint á eftir 5. Mósebók 2:24-29,31 í samarítanska pentateúkninum. (The Anchor Bible Dictionary bindi 5, bls. 937)

4. Mósebók 21:28 "eins og Ar [héraðið eða borgin] í Móab" vs. "eins og Móab" (Septúaginta)

4M 21:28 "og höfðingjar hæðanna" vs. "og gleypti hæðirnar"

4. Mósebók 21:30 "við höfum skotið á þá; Hesbon er tortímt" vs. "Svo er niðjar þeirra tortímt frá Hesbon" (Sjötíuþýðingin)

4. Mósebók 22:20; 23:4,5,16 "Guð" (MT) vs. "engill Guðs" (Samarítverslun) (The Anchor Bible Dictionary bindi 5)

4. Mósebók 24:6 Tetragrammaton (fyrir Drottinn) var skilið út í 4Q27 en leiðrétt.

Num 24:9 4Q27 flutti óvart tvö stöf í orði.

Num 24:17 (óvíst) vs. "höfuðkúpurnar" í samarítanska Pentateukinu

4. Mósebók 26:17 "Arod" vs. "Arodi" í samarítanska Pentateukinu og sírísku

4M 26:23 "í gegnum Puvah/Puwah/Puwwah, Púnverjann" (mörg hebresk handrit) vs. "í gegnum Pu'ah, Púverjann" í Septúagínta, Samarítanska pentateúkninum, Vulgata og syrísku þýðingunni.

4. Mósebók 26:39 "Shephupham" vs. "Shupham" í Samarítapentateuknum, Vulgata, sirísku, sjötugingu og sumum masoretískum handritum

4. Mósebók 26:40 fjarverandi vs. "í gegnum Ard" í Samarítanska Pentateúkinn og Vulgata

4. Mósebók 27:7 kvenkyn fyrir fornafnin vs. karlkyn fyrir dætur Zelófhads.

4. Mósebók 27:22 "tók Jósúa" vs. "tók Jósúa son Núns" (Dauðahafsritin 4QNumb)

4. Mósebók 27:23 bætir Samarítversið við "og sagði við hann" og bætir síðan við 5. Mósebók 3:21-22. The Expositor's Bible Commentary, bindi 2, bls. 947

4M 27:23 "um Móse" vs. "af Móse. [Og Móse]s [sagði] við hann: 'Augun þín hafa séð það sem Drottinn, Guð þinn, hefur gert við [þessa] tvo k[ónga; svo mun Drottinn gera við öll konungsríkin sem þú ert að fara inn í. Þú skalt ekki óttast þá, því Drottinn Guð þinn, hann berst fyrir þig." (Dauðahafsritið 4QNumb) Bókin The Meaning of the Dead Sea Scrolls, bls. 110, kallar 4QNumb (30 f.Kr.) "Gyðinglega lifandi biblían" og nefnir þetta sem eitt dæmi um þær útvíkknanir sem bætt var við.

4. Mósebók 31:6 "prestur til orrustunnar" vs. "prestur" (Septuaginta)

4M 32:11 "tuttugu ára og eldri" vs. "tuttugu ára og eldri sem þekkja gott og illt." (Sebtuaginta)

4M 32:29,31,33 "Gad … Rúben" þrisvar (Masóretískur texti, 4Q23) vs. "Rúben … Gad" þrisvar (Samarítverslun, Sæptúaginta)

4M 33:8 "frá fyrir framan Hahiroth" vs. "Pi Hahiroth" í samarítanska pentateúkninum, Vulgata og mörgum masoretískum handritum

4. Mósebók 33:52 Í Dauðahafshandriti 2Q7 vantar fyrsta "all".

4M 34:6 "og landamæri" vs. "og landamæri þess" (sýrlenska)

Bókaskrá fyrir þessa spurningu: Hebreska þýðingin er úr bók Jay P. Green, Literal Translation, og þýðing Septúagínta er úr þýðingu Sir Lancelot C.L. Brenton, The Septuagint: Greek and English. Einnig var stuðst við The Expositor's Bible Commentary, The Anchor Bible Dictionary, bindi 5, og fótnótur í Biblíunum NASB, NIV, NKJV og NRSV.